Nowy gmach Akademii Handlu Zagranicznego we Lwowie (1939), photo Nieznany - "Wschód" 138/1939, 1938, Domaine public
Licence: public domain, Source: Wikpedia, Conditions d\'autorisation
Photo montrant Architektura Wawrzyńca Dayczaka poza współczesnymi granicami Polski
Historyczna fotografia kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Tarnopolu, photo nieznany, 2009, Domaine public
Licence: public domain, Source: Wikpedia, Conditions d\'autorisation
Photo montrant Architektura Wawrzyńca Dayczaka poza współczesnymi granicami Polski
Wawrzyniec Dayczak, photo nieznany, 1939, Domaine public
Licence: public domain, Source: Wikpedia, Conditions d\'autorisation
Photo montrant Architektura Wawrzyńca Dayczaka poza współczesnymi granicami Polski

Architektura Wawrzyńca Dayczaka poza współczesnymi granicami Polski

Architektura Wawrzyńca Dayczaka poza współczesnymi granicami Polski

Wawrzyniec Dayczak był lwowskim architektem i inżynierem, urodzonym 27 sierpnia 1882 w Reniowie. Ten absolwent Politechniki Lwowskiej znaczną część dorobku pozostawił poza współczesnymi granicami RP, głównie na dzisiejszej Ukrainie. Po 1945 roku zamieszkał w Jarosławiu, ale to Lwów był centrum jego aktywności.


Najważniejszą realizacją użyteczności publicznej we Lwowie jest gmach Wyższej Szkoły Handlu Zagranicznego (później Akademii Handlu Zagranicznego) przy dzisiejszej ul. Tuhan-Baranowskiego 10. Budynek, wzniesiony w latach 1934–1935 według projektu Dayczaka, o klarownej modernistycznej bryle, pasmowych oknach i funkcjonalnym układzie, należy do kluczowych przykładów późnego międzywojennego modernizmu lwowskiego. 


Do dorobku Wawrzyńca Dayczaka w stolicy Galicji Wschodniej należy również przebudowa kina "Pax" (projekt z lat 1926–1929). Praca ta wpisuje go w historię rozwoju infrastruktury kulturalnej miasta w okresie międzywojennym. Co ważne, modernizacja pozwoliła dostosować obiekt do nowych standardów technicznych ówczesnej kinematografii. 


Istotnym segmentem twórczości architekta była architektura sakralna w Małopolsce Wschodniej. Badania nad "sacrum" Dayczaka dokumentują szeroki zestaw kościołów i kaplic w regionie, w których łączył proste, modernistyczne środki z tradycyjną symboliką. Dbał też o ekonomię materiału. Do jego wczesnych realizacji zalicza się m.in. kościół w rodzinnym Reniowie (1908), a w latach 30.: świątynie i obiekty sanatoryjne w Morszynie (Sanatorium Towarzystwa Lekarskiego) oraz kościół w Rzęsnej pod Lwowem. 


Poza Lwowem Dayczak projektował budynki oświatowe i administracyjne w miastach dzisiejszej Ukrainy, m.in. w Brodach i na Tarnopolszczyźnie. W Tarnopolu odpowiadał za ołtarz w kościele pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy czy też projekt obramowania pomnika Józefa Piłsudskiego. Wątek edukacyjny przewijał się także w jego karierze powojennej, gdy uczył już w jarosławskiej szkole budowlanej. Jego język form, bardzo oszczędny, funkcjonalny, podporządkowany programowi, decydował o długowieczności tych obiektów i łatwości ich adaptacji.

Wawrzyniec Dayczak zmarł 28 kwietnia 1968 w Jarosławiu.

 

Time of construction:

1918-1939

Publication:

04.11.2025

Last updated:

13.09.2026

Author:

Tomasz Sowa
voir plus Texte traduit automatiquement
Nowy gmach Akademii Handlu Zagranicznego we Lwowie (1939) Photo montrant Architektura Wawrzyńca Dayczaka poza współczesnymi granicami Polski Galerie de l\'objet +2
Nowy gmach Akademii Handlu Zagranicznego we Lwowie (1939), photo Nieznany - "Wschód" 138/1939, 1938, Domaine public
Historyczna fotografia kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Tarnopolu Photo montrant Architektura Wawrzyńca Dayczaka poza współczesnymi granicami Polski Galerie de l\'objet +2
Historyczna fotografia kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Tarnopolu, photo nieznany, 2009, Domaine public
Wawrzyniec Dayczak Photo montrant Architektura Wawrzyńca Dayczaka poza współczesnymi granicami Polski Galerie de l\'objet +2
Wawrzyniec Dayczak, photo nieznany, 1939, Domaine public

Projets connexes

1
  • Nowy gmach Akademii Handlu Zagranicznego we Lwowie (1939)
    Katalog poloników Afficher