Najważniejszym przypadkiem polskiej parafii historycznej na Florydzie jest St. Mary, Queen of Poland, dzisiejszy St. Mary, Mother of God Catholic Church w rejonie Bunnell, w historycznej osadzie Korona. Był to kościół osadniczy, związany z migracją rolniczą i próbą stworzenia polskiej wspólnoty.

Historia tej wspólnoty zaczęła się w 1914 roku, kiedy grupa polskich katolickich imigrantów z Midwestu, przede wszystkim z kręgu Chicago i Detroit, została zachęcona ofertami pozyskania ziemi pod uprawy na Florydzie zwłaszcza oferta Bunnell Development Company.

Osadnicy mieli zebrać fundusze na kościół jeszcze zanim w pełni uformowali stabilną wspólnotę lokalną. Według opisu Flagler County Historical Society pierwsze 35 polskich rodzin zgromadziło około 1000 dolarów na budowę kościoła, a pierwsza msza odbyła się 3 maja 1914 roku. W nazwie St. Mary, Queen of Poland bezpośrednio odwołano się do polskości.  

Kościół w Koronie pełnił funkcję szerszą niż liturgiczna. Był miejscem mszy, zebrań, integracji społecznej i organizowania polskiej kolonii. Jego znaczenie polega nie na skali artystycznej, ale na tym, że materializuje bardzo rzadki na Florydzie wariant polskiego dziedzictwa jednocześnie kościół z 1914 roku jest najstarszym zachowanym kościołem w hrabstwie Flagler. W 2024 roku St. Mary Catholic Church został wpisany do National Register of Historic Places, co potwierdza jego znaczenie jako obiektu dziedzictwa, nie tylko lokalnej pamiątki polonijnej.  

Po II wojnie światowej etniczny charakter parafii ulegał stopniowemu osłabieniu. Oficjalna historia parafii wskazuje, że w 1954 roku wspólnota została przeniesiona do diecezji St. Augustine, a z czasem stała się mniej jednoznacznie polska. Zarazem pamięć założycielska nie znikła. Parafia nadal przedstawia swoją genezę jako dzieło polskich imigrantów z 1914 roku, a obecny wykaz diecezjalny podaje polską mszę niedzielną.

Polska kaplica w Brooksville

Pierwsza Kaplica pw. św. Stanisława powstała w 1915 roku z inicjatywy niewielkiej grupy polskich farmerów, którzy kupili ziemię w Hernando County, próbując stworzyć nową wspólnotę osadniczą. Kapłani z benedyktyńskiego St. Leo Abbey przyjeżdżali raz w miesiącu, aby odprawiać mszę i udzielać sakramentów. Pożar zniszczył pierwszy kościół w 1929 roku, a obecny, prosty drewniany budynek w stylu „Old Florida” wzniesiono wkrótce potem.

Polski Narodowy Kościół Katolicki

St. Paul Parish, Polish National Catholic Church w Belleview to wspólnota Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego.

W 1944 roku wielu Polaków i Amerykanów polskiego pochodzenia zaczęło osiedlać się w Belleview w związku z pracą w czasie II wojny światowej. Wśród nich byli wierni Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego. Wspólnota zwróciła się do biskupa Leona Grochowskiego (1886-1969) z prośbą o przysłanie księdza. Pierwszym proboszczem został ksiądz John Świerczewski (zm. 1953). Początkowe spotkania odbywały się w domach rodzin Sajdera, Gawroński i Orzeł, a zanim zbudowano własny kościół, wierni korzystali z gościny lokalnej wspólnoty metodystycznej. Własny budynek parafialny powstał w 1951 roku na ziemi przekazanej przez rodzinę Sajdera. Do historii polskiego życia kościelnego na Florydzie trzeba dodać również Holy Cross Polish National Catholic Church w Miami.

Katalog

Polskie parafie historyczne do 1945 roku

St. Mary, Queen of Poland / St. Mary, Mother of God Catholic Church
1914 rok
89 St. Mary’s Place, Korona/Bunnell

Kościół rzymskokatolicki wzniesiony przez polskich osadników, centrum polskiej kolonii rolniczej, pierwotnie silnie etniczny i maryjno-narodowy.

Polska kaplica w Brooksville
1915 rok, odbudowa około 1929 roku
14249 Citrus Way, Brooksville

St. Paul Parish, Polish National Catholic Church
1944 rok, własny kościół 1951 rok
5245 SE 112th Street, Belleview

Wspólnota Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego zorganizowana przez polskich narodowych katolików, początkowo w domach prywatnych, później z własną świątynią.

Późniejsze polskie parafie i misje

Our Lady of Czestochowa Polish Catholic Mission
1983 rok
2400 NE 12th Street, Pompano Beach

Najważniejsza współczesna polska misja rzymskokatolicka południowej Florydy. Archidiecezja Miami opisuje ją jako misję służącą polskim imigrantom, a archidiecezjalny wykaz grup kulturowych identyfikuje ją jako Polish Apostolate.

Mercy of God Polish Mission
1991 rok
1358 20th Avenue N., St. Petersburg

Polska misja katolicka dla rejonu St. Petersburg, Tampa i Clearwater. Oficjalnie deklaruje opiekę duszpasterską nad Polakami oraz podtrzymywanie języka, kultury i tradycji.

St. Joseph Parish, Polish National Catholic Church
Inkorporacja na Florydzie 2000 rok
5401 SW 64th Ave #10, Davie

Aktywna parafia Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego.

Holy Cross Polish National Catholic Church
Potwierdzona w latach 50. XX wieku
Historycznie 333 NW 30th Street, Miami

Historyczna placówka PNCC w Miami. 

Pozostałe kościoły i ośrodki związane z polską społecznością

St. Joseph Carmelite Monastery
141 Carmelite Drive, Bunnell/Korona

Klasztor karmelitów bosych założony w 1988 roku, związany z polskimi karmelitami i prowincją warszawską.

St. Paul Catholic Church
1800 12th Street N., St. Petersburg

Kościół-gospodarz Mercy of God Polish Mission, miejsce regularnej posługi polskiej misji.

St. James the Apostle Catholic Church
8400 Monarch Drive, Port Richey

Polska obecność ma charakter liturgiczny i wspólnotowy.

Holy Spirit Catholic Church
1000 Lantana Road, Lantana

Miejsce polskiej mszy związanej duszpastersko z misją Matki Bożej Częstochowskiej w Pompano Beach.

St. Joseph Catholic Parish
8670 Byron Avenue, Miami Beach

Parafia terytorialna, w której odbywają się polskojęzyczne msze święte.

Basilica of St. Mary Star of the Sea
1010 Windsor Lane, Key West

Historyczna parafia katolicka Key West. Związek z Polonią wynika z okresowej polskiej mszy obsługiwanej przez polską misję z Pompano Beach.

Incarnation Catholic Church
2901 Bee Ridge Road, Sarasota

Parafia terytorialna założona w 1958 roku, z regularną mszą po polsku. Nie ma charakteru historycznie polskiej parafii.

Epiphany Cathedral Parish
350 Tampa Ave W., Venice

Katedra diecezji Venice, założona w 1955 roku, z polską mszą.  

St. Francis Xavier Parish
2157 Cleveland Ave, Fort Myers

Parafia założona w 1910 roku, ale nie jako polska. Obecnie związana z Polonią przez comiesięczną mszę po polsku.

St. Leo the Great Parish
28290 Beaumont Road, Bonita Springs

Parafia założona w 1962 roku, z mszą po polsku.

Holy Family Catholic Church
2330 SE Mariposa Avenue, Port St. Lucie

Polskojęzyczne msze święte.

Basilica of the National Shrine of Mary, Queen of the Universe
8300 Vineland Ave, Orlando

Sanktuarium, nie polska parafia. Oficjalny wykaz liturgii podaje polską mszę niedzielną.

St. Joseph Catholic Church
11730 Old St. Augustine Rd, Jacksonville

Parafia wieloetniczna z wyodrębnioną Polish Community i polską rejestracją parafialną.

St. Mary by the Sea, PNCC
St. Augustine / Moultrie

Funkcjonował jako St. Mary’s by the Sea w strukturze Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego. Brakuje jednak mocnego potwierdzenia aktualnego statusu.