Konkurs Dziedzictwo bez granic Zobacz
domena publiczna
Licencja: domena publiczna, Źródło: Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Witraż w katedrze lwowskiej

Witraż w katedrze lwowskiej

Lwów | Ukraina | obwód lwowski | rejon lwowski
ukr. Lwiw (Львів)

Witraż w katedrze lwowskiej

Lwów | Ukraina | obwód lwowski | rejon lwowski
ukr. Lwiw (Львів)
Artykuł opisujący posiedzenia jury oceniającego szkice na witraż przeznaczony dla katedry lwowskiej. Wymienieni są członkowie jury oraz opisana jest ocena nadesłanych (trzech) prac konkursowych (Źródło: „Słowo Polskie”, Lwów 1897, nr 8, s. 2, za: Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa).

Uwspółcześniony odczyt tekstu

 

Ze spraw miejskich - wyrok jury w sprawie witraża.

Na podstawie uchwały komisji, powziętej na posiedzeniu w piątek dnia 8 bm., przystąpiła wczoraj jury do ocenienia nadesłanych, wskutek ogłoszonego konkursu, szkiców na witraż, który kosztem gminy ma być fundowany w katedrze łac. lwowskiej. Członkowie jury przybyli w komplecie. Byli tedy obecni pp.; Janowski, Gorgulewski, Hochberger, Popiel Tadeusz, Rynkowski, Tyniecki i Zacharjewicz; - przewodniczył wiceprezydent miasta p. Schayer, ze strony magistratu referent st. radca p. Strzelbicki. 

Na konkurs nadesłano ogółem trzy prace, które opieczętowane i zaopatrzone godłami, złożone zostały na stole komisji sędziów. Godłem pierwszej pracy było: „Królowej Niebios”, drugiej „I. M. I. 62”, trzeciej „Nil desperandum”. Wszystkie trzy prace po otworzeniu okazały się, odpowiednio do warunków ogłoszonego konkursu, szkicami w wielkości naturalnej projektowanego okna, tj. długości jednego metra 40 centym., a szerokości 17 centymetrów i wszystkie były malowane akwarelowo. 

Co do pomysłu całości i wykonania szczegółów, już na pierwszy rzut wyróżniał się projekt z godłem „Królowej Niebios” od dwóch innych. Dobór farb, twarze osób i w ogóle układ i koloryt szkicu mają w sobie wiele z Matejkowskiego zacięcia. Od pierwszej też chwili nie było wątpliwym, że ten szkic uzyska pierwszą nagrodę, tym bardziej, że całość czyni kolorytem swoim wspaniałe wrażenie witrażów, jakie w starych kościołach za granicą często spotykać można. Słabszym kolorytem i przewagą barw niebieskich odznacza się szkic z godłem „I. M. I. 62”. W dolnej części przedstawia on chwilę składania ślubów przez króla Jana Kazimierza, w górnej zaś perspektywiczny widok okien i ostrołuków kościoła, tudzież unoszącą się w obłokach Najśw. Pannę. 

Z powodu tych właśnie nagromadzonych kłębów chmur w górnej części szkicu, wykonanie witrażu wedle tego projektu nie byłoby wcale łatwym. Trzecia praca z godłem „Nil desperandum” co do pomysłu znacznie pozostaje w tyle. Przedstawia ona okno, z kolorowych szkieł złożone, na którego tle w dolnej części widnieje król Jan Kazimierz, składający śluby przed ołtarzem - i ten też ołtarz zajmuje całą dolną część szkicu. Górna połowa witrażu miałaby w środku dwie postacie świętych, z resztą zaś różnokolorowo symetrycznie ułożone szkiełka dopełniają całość. 

Wobec tak zasadniczych różnic pomiędzy nadesłanymi pracami rozchodziło się przede wszystkim o decyzję, czy ponieważ ustanowione są trzy premie, wszystkie trzy mają być nagrodzone, czy też te tylko, które posiadają istotną wartość artystyczną i dałyby się ewentualnie użyć do wykonania witrażu. Ponieważ w konkursie powiedzianym było, że trzy „najlepsze” prace otrzymają nagrody, nie było zaś zastrzeżenia, że tylko bezwzględnie dobre, kwalifikujące się do wykonania, mogą być premiowane - przeto przeważyło zdanie, że gdy tylko trzy prace nadeszły, winne one być wszystkie premiowane i to w porządku, wedle artystycznej i praktycznej wartości. Poczem przystąpiono do głosowania. 

Pierwszą nagrodę w kwocie 200 zł. w. a. otrzymał projekt z godłem „Królowej Niebios”. Autorem, po otwarciu koperty, okazał się p. Edward Lepszy. Drugą nagrodę w kwocie 150 zł. otrzymał projekt z godłem „I. M. I. 62” - którego autorem jest p. Jan Pomian Kruszyński. Trzecią nagrodę w kwocie 100 zł. otrzymała praca z dewizą „Nil desperandum”, której autorami są architekci p. p. Tadeusz Rychter i Torlecki. Wedle warunków konkursu stają się nagrodzone szkice własnością gminy, która ma prawo dowolnego nim rozporządzenia. Obok tego, autor szkicu, nagrodzonego pierwszą premią, obowiązany będzie za osobnym wynagrodzeniem w kwocie 200 zł. wykonać potrzebne szczegóły, jak twarze i akcesoria kostiumowe, w wielkości naturalnej. 

Jury skończyła swą pracę wydaniem sądu. Teraz sama sprawa cała wraca napowrót do komisji, która orzeknie ostatecznie, czy wedle nagrodzonego pierwszą premią projektu ma być wykonany witraż, bez zmiany, czy też koniecznymi są pewne, w każdym razie drobne zmiany.

Czas powstania:

1897

Publikacja:

30.05.2026

Ostatnia aktualizacja:

28.06.2026
rozwiń
Wycinek prasowy z drukowanym artykułem po polsku o werdykcie jury w sprawie projektu witraża do katedry łacińskiej we Lwowie.
domena publiczna

Załączniki

1

Projekty powiązane

1
  • Polonika przed laty Zobacz