Róża Luksemburg (1870-1919), rewolucjonistka, ekonomistka i teoretyczka marksizmu, urodzona w Zamościu w rodzinie polsko-żydowskiej, odegrała kluczową rolę w historii niemieckiego i europejskiego ruchu robotniczego. Współtwórczyni Związku Spartakusa i Komunistycznej Partii Niemiec została zamordowana 15 stycznia 1919 r. przez członków Freikorpsu podczas tłumienia powstania w Berlinie. Jej śmierć stała się symbolem bezwzględnej przemocy politycznej okresu Republiki Weimarskiej.

W Berlinie zachowały się dwa główne miejsca pamięci związane z postacią Róży Luksemburg. Najważniejsze z nich to pomnik nad Landwehrkanal (Kanał Obrony Kraju) oraz nagrobek na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde.

W miejscu, gdzie wrzucono ciało Róży Luksemburg do kanału Landwehrkanal - przy Katharina-Heinroth-Ufer, niedaleko mostu Lichtensteinbrücke w Tiergarten - znajduje się symboliczne upamiętnienie. Ma ono formę prostego napisu „Rosa Luxemburg” wykonanego z metalowych liter osadzonych w kamiennej nawierzchni promenady. Towarzyszy mu metalowa tablica informacyjna przypominająca dramatyczne wydarzenia z 1919 r. Miejsce to, choć skromne, jest ważnym punktem na mapie pamięci politycznej Berlina. Co roku 15 stycznia odbywają się tu marsze i uroczystości organizowane przez lewicowe środowiska.

Róża Luksemburg została pochowana na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde (Zentralfriedhof Friedrichsfelde, Gudrunstraße 20, 10365 Berlin), który od końca XIX w. pełni funkcję nekropolii działaczy ruchu robotniczego. Jej nagrobek znajduje się w prestiżowej części cmentarza, zwanej Sozialistenfriedhof (Cmentarzem Socjalistów), gdzie spoczywają również m.in. Karl Liebknecht i Wilhelm Pieck. Grób Luksemburg - prosty kamienny blok z inskrypcją „Rosa Luxemburg” - mieści się w sektorze A, rząd 4, grób 1.