Głowa portretowej osadzona na masywnej, prostopadłościennej podstawie kamiennej o nieregularnych bokach. Głowa wykonana jest z ciemnego brązu. Dolna podstawa ma formę bloku z ciemnego kamienia o jasnym, nieregularnym użyleniu.

Portret Mickiewicza ukazany jest en face. Głowa jest lekko odchylona ku tyłowi. Oczy są co nadaje przedstawieniu charakter skupiony i kontemplacyjny. Usta są zamknięte, rysy twarzy zwarte, policzki i nos modelowane wyraźnie, ale bez drobiazgowego naturalizmu.

Włosy zostały potraktowane jako nieregularna, falująca masa, opadająca po bokach twarzy. Nie są opracowane gładko, lecz tworzą chropowatą, niemal skalną strukturę. Dolna partia brązu obejmuje fragment szyi, kołnierza i ramion, ale nie tworzy pełnego, symetrycznego popiersia. Lewa strona wydaje się cięższa i bardziej rozbudowana, prawa jest ograniczona i urwana, co wzmacnia wrażenie fragmentaryczności.

Surowy blok kamienia działa jak materialna baza i zarazem jak rodzaj nieobrobionej masy, z której wyłania się twarz poety. Kompozycja opiera się na kontraście między gładziej modelowaną twarzą a bardziej chropowatym opracowaniem włosów, kołnierza i dolnych partii rzeźby.

Rzeźba przedstawia Adama Mickiewicza jako postać odciętą od bezpośredniej relacji z widzem. Zamknięte oczy są tu motywem zasadniczym. Nie służą naturalistycznemu opisowi twarzy, lecz budują obraz poety jako kogoś widzącego wewnętrznie, przez pamięć, wizję lub natchnienie.

Rzeźba nie rekonstruuje pełnej osoby, lecz wydobywa z masy jedynie najważniejszy znak: głowę i twarz. Mickiewicz zostaje przedstawiony jako „wieszcz”, ale bez teatralnego patosu pomników publicznych.

Rzeźba wpisuje się w nurt portretu modernizującego, opartego na redukcji, syntetycznym modelunku i świadomym kontraście faktur. Widoczna jest bliskość języka rzeźbiarskiego Ostrowskiego do tradycji młodopolskiej i postrodinowskiej: miękki kontur, światłocieniowa faktura oraz napięcie między opracowaną twarzą a surową, fragmentaryczną masą.

Najważniejszym środkiem formalnym jest zestawienie dwóch porządków: psychologicznie skupionej fizjonomii i niemal nieobrobionej, ekspresyjnej materii. Twarz jest stosunkowo gładka, zamknięta i wyciszona. Włosy, kołnierz i boczne partie popiersia są bardziej chropowate, nierówne, otwarte na grę światła. Dzięki temu portret nie ma charakteru akademicko-wygładzonego, lecz pozostaje dynamiczny powierzchniowo.

Asymetria jest tu istotna. Popiersie nie dąży do klasycznej równowagi, lecz do efektu wyłaniania się postaci. Jedno ramię zaznaczono mocniej, drugie niemal zanika. 

Stanisław Kazimierz Ostrowski był rzeźbiarzem, medalierem i projektantem, związanym z krakowskim, lwowskim, warszawskim, paryskim i nowojorskim środowiskiem artystycznym. Kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u Alfreda Dauna i Konstantego Laszczki, następnie kontynuował studia we Włoszech. W 1899 r. współtworzył środowisko pisma „Chimera”, a w kolejnych dekadach wykonywał popiersia, głowy portretowe, plakiety, medale, projekty monet i pomniki.

Portret Mickiewicza należy rozpatrywać w kontekście zainteresowania Ostrowskiego wielkimi figurami polskiej kultury. Artysta wykonywał portrety twórców, intelektualistów i postaci symbolicznych, często łącząc rozpoznawalność fizjonomii z ekspresyjnym opracowaniem materii. W jego twórczości szczególne znaczenie miał portret jako forma pamięci, nie tylko podobizny.

Ważnym kontekstem porównawczym jest popiersie Adama Mickiewicza autorstwa Ostrowskiego, wykonane w 1909 r. i znajdujące się w ogrodach Ambasady RP w Ankarze.