Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r.
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r.
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r.
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r.
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r.
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r.

Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r.

Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r.

We wrześniu 1939 r. podczas starcia Wojska Polskiego z nacierającymi wojskami niemieckimi ranni polscy żołnierze chronili się w domach znajdujących się w pobliżu miejsca walk. Niemcy zniszczyli te zabudowania. Prawdopodobnie lżej rannym żołnierzom udało się uciec, pozostali zginęli w płomieniach.

Szczątki żołnierzy pochowano we wspólnej mogile w Malechowie przy drodze. Podczas pochówku był obecny żołnierz niemiecki, który pilnował, aby niczego nie zabierano poległym (pozostawiono przy nich również dokumenty i nieśmiertelniki), a także, aby łamano karabiny i wrzucano do grobu.

Po zakończeniu II wojny światowej o mogiłę tę dbali okoliczni mieszkańcy. Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości 1991 r. podjęto decyzję o przeniesieniu ciał z tego grobu na cmentarz.

Po uzyskaniu wszystkich koniecznych zezwoleń w dniach 23-28.10.1993 r. przeprowadzono ekshumację żołnierzy pod kierunkiem prof. dr. hab. Bronisława Młodziejowskiego i dr n.med. Małgorzaty Brzozowskiej. Wydobyto szczątki 64 żołnierzy oraz wiele przedmiotów pochodzenia wojskowego: resztki umundurowania, buty, guziki wojskowe, torby amunicyjne z amunicją, oliwiarki do broni, hełmy stalowe, łopatki saperskie, maski przeciwgazowe, karabiny, granaty itp. Znaleziono też rzeczy osobiste żołnierzy - sygnety, lusterka, pędzle i maszynki do golenia, grzebienie, kalendarzyk, portfele, a także przepiękny okrągły medalik na łańcuszku, wykonany ze złota, przedstawiający MB z Dzieciątkiem Jezus. Medalik ten wraz z łańcuszkiem został przekazany do katedry polowej Wojska Polskiego w Warszawie w specjalnym pudełku, na którym wygrawerowano napis informujący, że medalik ten znaleziono przy żołnierzu WP poległym w Malechowie. 

Wydobyte szczątki żołnierskie złożono w cynowej trumnie, która od razu została zaspawana (zgodnie z wymogiem miejscowego sanepidu). Następnie trumnę tę włożono do zewnętrznej drewnianej trumny. Złożono w niej także wydobyte przedmioty. Uroczyste przeniesienie ekshumowanych szczątków na cmentarz w Malechowie odbyło się 30.10.1993 r. 

Mogiłę trwale urządzono w 1994 r.: postawiono kamienny krzyż na obszernej podstawie, na której zamontowano płyty inskrypcyjne: 1 ogólną i 3 indywidualne (poświęcone pamięci ppor. Bronisława Wiatra, st. strz. Stanisława Gruby i Józefa Rybki). Inskrypcja ogólna głosi: „Tu spoczywa 64 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w Malechowie w dniu 19 IX 1939 r. podczas ciężkich bojów z wojskami niemieckimi. Cześć ich Pamięci!”. Na dawnym miejscu pochówku ustawiono drewniany krzyż.

Publikacja:

28.04.2024

Ostatnia aktualizacja:

25.02.2026

Opracowanie:

Teresa Zachara (MKiDN)
rozwiń
Kamienny krzyż z złotą figurą Chrystusa, otoczony zielenią. Poniżej tablice upamiętniające 64 polskich żołnierzy poległych w Malechowie 19 września 1939 r. Na kamiennej podstawie stoją znicze. Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r. Galeria obiektu +5
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Tablica na kamiennym pomniku z ukraińskim napisem upamiętniającym 64 polskich żołnierzy poległych w Malechowie 19 września 1939 r. podczas walk z wojskami niemieckimi. Otoczona zielenią. Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r. Galeria obiektu +5
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Tablica na kamiennym pomniku otoczonym zielenią, z napisem: 'Tu spoczywa 64 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w Malechowie 19 września 1939 w ciężkich bojach z wojskami niemieckimi. Cześć ich pamięci.' Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r. Galeria obiektu +5
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Grób żołnierzy polskich w Malechowie z kamiennymi tablicami dla Bronisława Wiatra, Stanisława Gruby i Józefa Rybki. Powyżej wyryty krzyż. Przed grobem stoją znicze. Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r. Galeria obiektu +5
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Tablica nagrobna Andrzeja Bnińskiego, ur. 27/IX/1909 w Wacławowicach, poległ 17/IX/1939 pod Złoczowem, podporucznik pułku ułanów. Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r. Galeria obiektu +5
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018
Tablica nagrobna Aleksandra Stańko, ur. 26 czerwca 1912 w Dębicy, poległ 17 września 1939 pod Zboiskami, pod dowództwem rotmistrza kawalerii. Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 r. Galeria obiektu +5
Grób żołnierzy polskich poległych we IX 1939 r., fot. MKiDN, 2018

Projekty powiązane

1
  • Kamienny krzyż z złotą figurą Chrystusa, otoczony zielenią. Poniżej tablice upamiętniające 64 polskich żołnierzy poległych w Malechowie 19 września 1939 r. Na kamiennej podstawie stoją znicze.
    Katalog cmentarzy wojennych MKiDN Zobacz