Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny, fot. MKiDN, 2017
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny, fot. MKiDN, 2017
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny, fot. MKiDN, 2017
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny, fot. MKiDN, 2017
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny

Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny

Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny

W 1918 r. w Czortkowie powstał oddział Polskiej Organizacji Wojskowej. 6 czerwca 1919 r. peowiacy przyłączyli się do wkraczającego do Czortkowa Wojska Polskiego i wraz z nim walczyli przeciwko wojskom ukraińskim. Z powodu rozpoczęcia przez Ukraińców „ofensywy czortkowskiej” siły polskie musiały wycofać się na linię Dniestru i Złotej Lipy. Podczas odwrotu trzech peowiaków zginęło śmiercią męczeńską - zostali schwytani przez Ukraińców i w okrutny sposób zamordowani. 

Po odzyskaniu niepodległości powiatowy oddział Związku Peowiaków w Czortkowie i oddział Związku Legionistów Polskich podjęły akcję budowy pomnika Ku Czci Poległych w Służbie Ojczyzny. Pomnik powstał dzięki ofiarności miejscowego społeczeństwa, wydatnej pomocy wojska oraz bezinteresownej pracy inż. R. Braunera. Ustawiono go na cmentarzu katolickim w kwaterze żołnierzy różnych narodowości, poległych w I wojnie światowej. W tej kwaterze pochowano również poległych peowiaków i legionistów oraz żołnierzy polskich poległych w walce o tę ziemię w wojnie polsko-bolszewickiej. 

Pomnik przetrwał II wojnę światową i okres komunistyczny, ale był w bardzo złym stanie. Po wielu latach starań Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa uzyskała zgodę na przeprowadzenie remontu pomnika i całej kwatery. Prace te zostały przeprowadzone w latach 2007-2008 z budżetu Rady OPWiM. Kwatera z pochówkami polskich żołnierzy znajduje się w północnej części cmentarza, wśród współczesnych pochówków. Część grobów została bezpowrotnie zniszczona - zabudowana pochówkami cywilnymi. 

Obecnie znajduje się tu 96 grobów, na krzyżach nagrobnych umieszczono nazwiska poległych. Pomnik składa się z obelisku, rozszerzającego się w górnej części, ustawionego na dwustopniowej podstawie. Krawędzie boczne posiadają głębokie uskoki. Część górna zakończona jest (od strony wschodniej i zachodniej) centralnie umieszczonym blokiem, ozdobionym z obu stron wypukło rzeźbionym orłem. Po bokach umieszczone są proste trójkątne formy - jedna nad drugą, przypominające sztandary. 

Od strony frontalnej obelisk ma płytę z inskrypcją w językach polskim i ukraińskim: „Żołnierzom / Polskim / poległym / w walce / o Polskę / w latach / 1919-1920”. 

Pozostałe strony obelisku ozdobione są centralnie umieszczonymi wypukło rzeźbionymi krzyżami wojskowymi. Kwatera jest ogrodzona.

Publikacja:

18.12.2023

Ostatnia aktualizacja:

25.02.2026

Opracowanie:

Teresa Zachara (MKiDN)
rozwiń
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny Fotografia przedstawiająca Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny Galeria obiektu +3
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny, fot. MKiDN, 2017
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny Fotografia przedstawiająca Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny Galeria obiektu +3
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny, fot. MKiDN, 2017
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny Fotografia przedstawiająca Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny Galeria obiektu +3
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny, fot. MKiDN, 2017
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny Fotografia przedstawiająca Kwatera i pomnik obrońców Ojczyzny Galeria obiektu +3
Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny, fot. MKiDN, 2017

Projekty powiązane

1
  • Kwatera i pomnik Obrońców Ojczyzny
    Katalog cmentarzy wojennych MKiDN Zobacz