Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową, fot. Rada OPWiM, 1998, wszelkie prawa zastrzeżone
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową
Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową, fot. Rada OPWiM, 1998, wszelkie prawa zastrzeżone
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową
Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową, fot. Rada OPWiM, 1998, wszelkie prawa zastrzeżone
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową

Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową

Krzemieniec | Ukraina | obwód tarnopolski | rejon krzemieniecki
ukr. Kremeneć (Кременець)

Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową

Krzemieniec | Ukraina | obwód tarnopolski | rejon krzemieniecki
ukr. Kremeneć (Кременець)

28.01.1941 r. Niemcy dokonali licznych aresztowań wśród polskiej inteligencji Krzemieńca, głównie wśród nauczycieli Liceum Krzemienieckiego. Aresztowanych umieszczono w Domu Społecznym, w dniach 28-30 lipca 1941 r. rozstrzelano pod Górą Krzyżową i pogrzebano w miejscu zbrodni. Do zakopania zwłok została zmuszona grupa Żydów. Podczas tej akcji zostało zamordowanych kilkudziesięciu Polaków. W późniejszym okresie w tym samym miejscu Niemcy rozstrzeliwali również Ukraińców.

Po II wojnie światowej władze sowieckie ekshumowały szczątki pomordowanych w celu ich identyfikacji. Następnie szczątki te zostały zakopane w tym samym miejscu. W 1987 r. dokonano ponownej ekshumacji tej mogiły. Część szczątków pogrzebano na prawosławnym Cmentarzu Tunickim, a część przeniesiono w kilku trumnach na cmentarz katolicki i tam na nowej mogile ustawiono krzyż. 

27.01.1991 r. poświęcono pomnik na tej mogile, wzniesiony staraniem miejscowych Polaków. W 1993 r. na pomniku umieszczono tablice z ustalonymi nazwiskami ofiar. Pomnik wykonano z surowego, nieociosanego kamienia. Składa się grubej ściany, z której wyrasta z prawej strony dominujący krzyż, a obok, pod jego ramionami, filary w ścianie - symboliczne postacie pomordowanych. Inskrypcja głosi: 

„Przedstawiciele polskiej inteligencji / w tym profesorowie, wychowankowie Liceum Krzemienieckiego / Wanda Antoniewicz / Franciszek Dorożyński / Konstanty Ejsmund / Irena Górecka / Czesław Górecki / Stefan Górecki / Joanna Kopcińska / Ludomir Łoziński / Antoni Malczewski / Józef Malczewski / Franciszek Mączak / Maria Zdobnicka / Bolesław Młodzianko / Piotr Moczulski / Zdzisław Opolski / Halina Paliwodzianka / Stanisław Pawłowski / Janina Poniatowska / Bolesław Sokołowski / Jan Targoński / Gustaw Wawrzyszak / Ludwik Zawalnicki / Edmund Żeromski / Ludwik Czarniecki / zamordowani na stokach Góry Krzyżowej / w latach 1941 - 1944 / wraz z przeszło 2500 mieszkańcami Krzemieńca i okolicy”.

Publikacja:

28.10.2024

Ostatnia aktualizacja:

06.03.2026

Opracowanie:

Teresa Zachara (MKiDN)
rozwiń
Kamienny pomnik z krzyżem i symbolicznymi postaciami na trawiastym miejscu pochówku, otoczony drzewami i domem w tle, upamiętniający Polaków zamordowanych przez Niemców pod Krzemieńcem. Fotografia przedstawiająca Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową Galeria obiektu +2
Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową, fot. Rada OPWiM, 1998, wszelkie prawa zastrzeżone
Kamienny pomnik z krzyżem i symbolicznymi postaciami na trawiastej górze, otoczony drzewami, z widokiem na wieś. Po lewej widoczna tablica. Fotografia przedstawiająca Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową Galeria obiektu +2
Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową, fot. Rada OPWiM, 1998, wszelkie prawa zastrzeżone
Tablica na kamiennej ścianie upamiętniająca polskich intelektualistów zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową. Widoczne nazwiska ofiar i czerwona wieniec. Fotografia przedstawiająca Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową Galeria obiektu +2
Grób Polaków zamordowanych przez Niemców pod Górą Krzyżową, fot. Rada OPWiM, 1998, wszelkie prawa zastrzeżone

Projekty powiązane

1
  • Kamienny pomnik z krzyżem i symbolicznymi postaciami na trawiastym miejscu pochówku, otoczony drzewami i domem w tle, upamiętniający Polaków zamordowanych przez Niemców pod Krzemieńcem.
    Katalog cmentarzy wojennych MKiDN Zobacz