Grób żołnierzy Armii Krajowej, fot. Konsulat Generalny RP w Brześciu, 2013
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy Armii Krajowej
Grób żołnierzy Armii Krajowej, fot. MKiDN, 2017
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy Armii Krajowej
Grób żołnierzy Armii Krajowej, fot. MKiDN, 2017
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy Armii Krajowej
Grób żołnierzy Armii Krajowej, fot. MKiDN, 2017
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy Armii Krajowej
 Prześlij dodatkowe informacje
Identyfikator: WOJ-000104-W/58286 (BY-2295)

Grób żołnierzy Armii Krajowej

Żabinka | Białoruś | obwód brzeski | rejon żabinecki
biał. Żabinka (Жабінка)
Identyfikator: WOJ-000104-W/58286 (BY-2295)

Grób żołnierzy Armii Krajowej

Żabinka | Białoruś | obwód brzeski | rejon żabinecki
biał. Żabinka (Жабінка)

27 października 1943 r. na skutek denuncjacji Melanii Kułakowskiej (siostry administratora majątku Siechnowicze) niemieckie oddziały pacyfikacyjne, wzmocnione żandarmerią z Żabinki i policją ukraińską uderzyły o świcie na kwaterujący w Zielenkowszczyźnie, kilka km od Żabinki, oddział partyzancki Armii Krajowej o kryptonimie „Watra I”, dowodzony przez por. Wojciecha Zbiluta „Jura” („Wrzosa”, „Zbigniewa Karlickiego”). W wyniku walki poległo dziewięciu żołnierzy. Jeden ciężko ranny zmarł następnego dnia na placówce terenowej AK w Zielenkowszczyźnie, a dwóch lżej rannych odeszło z oddziału na leczenie. 

Poległych na polu walki Niemcy przewieźli do Żabinki i powiesili na drzewach przy stacji kolejowej. Po kilku dniach zwłoki zdjęto, przewieziono na cmentarz i tam zakopano w pobliżu zbiorowej mogiły 360 obywateli sowieckich rozstrzelanych 27 września 1941 r.

W 1993 r., po uzyskaniu niezbędnych zezwoleń, prace nad upamiętnieniem mogiły wykonało Bialskie Przedsiębiorstwo Budowlane na zlecenie Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Inwentaryzacji terenu mogiły i opracowania projektu upamiętnienia podjął się nieodpłatnie współpracujący z Radą OPWiM inż. arch. Andrzej Rószkiewicz. Rada OPWiM pozostawała też w stałym kontakcie z b. żołnierzem oddziału AK „Watra I” - Czesławem Hołubem. 

Uroczyste odsłonięcie upamiętnienia nastąpiło 24 października 1993 r. w obecności m.in. ambasador RP na Białorusi - pani prof. Elżbiety Smułkowej, kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych - Janusza Odziemkowskiego, przewodniczącego Rady OPWiM - Stanisława Broniewskiego i sekretarza Rady OPWiM - Andrzeja Przewoźnika oraz delegata MSZ. Uroczystość uświetniła obecność asysty honorowej WP. 

Grób nie jest ogrodzony, usytuowano go pod kątem 90 stopni w stosunku do monumentu upamiętniającego ofiary II wojny światowej. Na lastrykowej podstawie znajduje się ukośna płyta, a na niej prostokątna tablica inskrypcyjna z czarnego granitu. Za płytą krzyż metalowy ażurowy, z ceowników połączonych okrągłymi rurami. Inskrypcja: 

Tu spoczywają polscy partyzanci / żołnierze oddziału "Watra" / I Okręgu Poleskiego Armii Krajowej / dowodzonego przez por. Wojciecha Zbiluta "Jura" / polegli w walce z Niemcami 27.10.1943 r. w okolicy Żabinki / ppor. Stanisław Murawski "Stanisław" / st. sierż. Józef Kaźmierczak "Bzura" / kpr. pchor. Jan Malik "Thompson" / strz. Jan Łagodziuk "Jan" / strz. Czesław Greń "Grześ" / strz. Józef Wołoszyński "Sarka" / strz. Edward Radwański "Edek" / strz. Bolesław NN "Rak" / strz. NN "Todt" / Cześć ich pamięci //. 

Pod spodem wyryto ten sam napis po białorusku lecz bez wyszczególnienia nazwisk. W 2008 r. staraniem KG RP w Brześciu pomnik został gruntownie odnowiony.

Publikacja:

23.06.2022

Ostatnia aktualizacja:

24.02.2026

Opracowanie:

Teresa Zachara (MKiDN)
rozwiń
Grób żołnierzy Armii Krajowej Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy Armii Krajowej Galeria obiektu +3
Grób żołnierzy Armii Krajowej, fot. Konsulat Generalny RP w Brześciu, 2013
Grób żołnierzy Armii Krajowej Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy Armii Krajowej Galeria obiektu +3
Grób żołnierzy Armii Krajowej, fot. MKiDN, 2017
Grób żołnierzy Armii Krajowej Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy Armii Krajowej Galeria obiektu +3
Grób żołnierzy Armii Krajowej, fot. MKiDN, 2017
Grób żołnierzy Armii Krajowej Fotografia przedstawiająca Grób żołnierzy Armii Krajowej Galeria obiektu +3
Grób żołnierzy Armii Krajowej, fot. MKiDN, 2017

Projekty powiązane

1
  • Grób żołnierzy Armii Krajowej
    Katalog cmentarzy wojennych MKiDN Zobacz