Pomnik Władysława Jagiełły, 1939, Central Park, Nowy Jork (USA), fot. Norbert Piwowarczyk, 2023
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Modyfikowane: tak, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku
Pomnik Władysława Jagiełły, 1939, Central Park, Nowy Jork (USA), fot. Norbert Piwowarczyk, 2023
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku
Pomnik Władysława Jagiełły, 1939, Central Park, Nowy Jork (USA), fot. Norbert Piwowarczyk, 2023
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku
Pomnik Władysława Jagiełły, 1939, Central Park, Nowy Jork (USA), fot. Norbert Piwowarczyk, 2023
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku
fot. Christopher Ziemnowicz, 2010
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Wikimedia Commons, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku

Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku

Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku

Pomnik został odsłonięty 15 lipca 1945 roku w rocznicę bitwy pod Grunwaldem. W Ameryce znalazł się jednak znacznie wcześniej, w maju 1939 roku został ustawiony przed wejściem do Pawilonu Polskiego na Wystawie Światowej w Nowym Jorku.

Po jej zakończeniu miał być odsłonięty w jednym z dużych polskich miast, plany te jednak pokrzyżowała II wojna światowa. Doceniając wysoką klasę rzeźby, ale również biorąc pod uwagę sytuację polityczną i wymowę rzeźby, władze miasta postanowiły zachować ją dla Nowego Jorku. 

Ostrowski po przybyciu tam w 1941 roku uzyskał dla tej idei wsparcie mera miasta i zorganizował komitet społeczny na rzecz publicznego pokazania pomnika. Artysta zastosował tu tradycyjną formułę pomnika konnego: na kamiennym postumencie jeździec w stroju rycerskim, w koronie na głowie, siedzący na koniu, trzymający dwa skrzyżowane miecze.

Wpisywał się w historystyczny projekt całej polskiej prezentacji na nowojorskiej wystawie, w której odznaczała się tylko ultranowoczesna wieża przed pawilonem. I jej jednak przypisano tradycjonalistyczną interpretację: 

Wieża jest kwadratowa, ażurowa, zbudowana z żelaza pokrytego złotą farbą; wzorowano ją na polskich basztach średniowiecznych. Cały zresztą projekt pawilonu (...) jest połączeniem nowoczesności rysunku z tradycją średniowiecza polskiego (J. Prądzyński, 1939).

Najmocniejszym akcentem tej tradycji stał się oczywiście „rycerz” Ostrowskiego - do ostatniej zresztą chwili pojawiały się naciski na artystę (politycznie motywowane, w związku z napięciem polsko-niemieckim), żeby jego Jagiełło stał się Bolesławem Chrobrym.

Ostrowski projektował Pomnik Grunwaldzki już w 1909 roku. W ekspozycji Pawilonu w 1939 roku zaś znalazł się wewnątrz również jego pomnik Józefa Piłsudskiego. Pomnik uzyskał dużą popularność, był nawet w USA uznany za najbardziej lubiany monument Nowego Jorku.

Czas powstania:

1939, powtórne odsłonięcie w obecnym miejscu 15.07.1945

Słowa kluczowe:

Publikacja:

30.04.2026

Ostatnia aktualizacja:

13.06.2026

Karta założona przez:

prof. Andrzej Pieńkos
rozwiń
Pomnik konny Władysława Jagiełły w Nowym Jorku przedstawia jeźdźca w koronie i zbroi unoszącego nad koniem dwa skrzyżowane miecze. Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku Galeria obiektu +4
Pomnik Władysława Jagiełły, 1939, Central Park, Nowy Jork (USA), fot. Norbert Piwowarczyk, 2023
Pomnik konny Władysława Jagiełły w Nowym Jorku z ukoronowanym jeźdźcem unoszącym nad głową dwa skrzyżowane miecze. Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku Galeria obiektu +4
Pomnik Władysława Jagiełły, 1939, Central Park, Nowy Jork (USA), fot. Norbert Piwowarczyk, 2023
Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku Galeria obiektu +4
Pomnik Władysława Jagiełły, 1939, Central Park, Nowy Jork (USA), fot. Norbert Piwowarczyk, 2023
Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku Galeria obiektu +4
Pomnik Władysława Jagiełły, 1939, Central Park, Nowy Jork (USA), fot. Norbert Piwowarczyk, 2023
Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku Fotografia przedstawiająca Pomnik Władysława Jagiełły w Nowym Jorku Galeria obiektu +4
fot. Christopher Ziemnowicz, 2010

Projekty powiązane

1
  • Dokumentacja Poloników Zobacz