Po drugiej wojnie światowej dawny kościół jezuitów został zamieniony na składnicę książek, m.in. pochodzących z Ossolineum, a niezabezpieczone i niekonserwowane wnętrze uległo poważnej destrukcji. Znajdujące się w nim wyjątkowo cenne, barokowe malowidła autorstwa Franciszka i Sebastiana Ecksteinów, wykonane w latach 1740-1743, zostały zniszczone m.in. na skutek silnego zasolenia murów świątyni. W roku 2011 kościół został przywrócony do kultu jako greckokatolicka cerkiew garnizonowa.

Od 2015 r. trwają prace przywracające freskom Ecksteinów dawny blask. Jest to możliwe dzięki finansowemu wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i opracowanej przez dr. Pawła Bolińskiego z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie autorskiej metodzie konserwacji malowideł, którą z powodzeniem zastosował zespół polsko-ukraińskich konserwatorów. Do roku 2018 udało się przeprowadzić konserwację 360 m2 fresków w prezbiterium kościoła.

Prace prowadzone w 2018 r.

W roku 2018 Instytut Polonika dołączył do finansowanych przez MKiDN prac, które prowadzone są na sklepieniu nawy głównej kościoła.

Prace prowadzone w 2019 r.

W 2019 r. wykonana została niemalże pełna konserwacja techniczna malowideł sklepienia nawy głównej (900 m2). Usunięto przemalowania i wykonano odsolenie tynków, utrwalono pierwotną warstwę malarską, wykonano podtynkową iniekcję w celu konsolidacji tynków, uzupełniono brakujące warstwy zaprawy. Stan ten pozwolił na odsłonięcie pierwotnej malatury i kolorystyki malowidła oraz ich zabezpieczenie i utrwalenie.

Prace prowadzone w 2020 r.

W 2020 r. ukończono konserwację techniczną fresków Ecksteinów na sklepieniu nawy głównej.

Malowidło zostało poddane także konserwacji estetycznej, podczas której wykonano m.in. uzupełnienia ubytków, pobiał oraz retusze. Uzupełniono również ubytki warstwy malarskiej wraz z dużymi partiami rekonstrukcji, aby znowu nadać freskom charakter malowidła iluzjonistycznego.

Prace prowadzone w 2021 r.

W 2021 r. Instytut Polonika kontynuuje prace związane z konserwacją estetyczną malowideł. Ich celem jest przywrócenie charakteru iluzjonistycznych malowideł poprzez odpowiednie wykonanie retuszy w miejscach ubytków warstwy malarskiej i wykonanie rekonstrukcji brakujących fragmentów kompozycji.

Retusze są wykonywane z użyciem kodu graficznego (punktowanie) analogicznie do metody użytej przy pracach w prezbiterium kościoła. Komisja konserwatorska w wyniku analizy przedstawionego materiału określiła także, że brakującą cnota na ścianie południowej, między lutetami okiennymi jest Fortitudo (Męstwo). W związku z brakiem dostatecznego materiału ikonograficznego odnośnie do wyglądu przedstawienia, wykonawca zaproponował własną propozycję, która jest analogiczna do wykonywanych przez Ecksteina cnót w innych obiektach. 

Przywrócenie cnoty Fortitudo to ostatni etap i zamknięcie całości kompozycji malarstwa iluzjonistycznego. Wcześniej pełnej rekonstrukcji wymagały także elementy architektury.

Realizator: Artem Renovo Paweł Boliński

Prace prowadzone w 2025 r.

Dwa projekty przewidziane na rok 2025 zakończono w tym roku, a dwa z nich wciąż są kontynuowane.

Projekty zakończone:

Odtworzenie pozłoty sklepienia kościoła oraz glifów i lunet okiennych w prezbiterium

Projekt zakładał przywrócenie oryginalnego charakteru dekoracji wnętrza kościoła w stylu barokowym, spójnego z efektem wizualnym powierzchni złoconych ołtarza i dekoracji architektonicznych ścian prezbiterium. Przewidywał m.in odtworzenie złocenia na sklepieniu
prezbiterium w technice zastosowanej pierwotnie. 

Dzięki temu elementy pozłocone ołtarza i prezbiterium nie będą dominowały we wnętrzu a w całej świątyni pozostanie jednorodne formalnie i tożsame z oryginalnym rozwiązanie technologiczne złoceń .

Dostęp do sklepienia zapewniło rusztowanie ustawione w prezbiterium. Pozwoliło one wykonać złocenia 23 ¾ karatowym złotem w płatkach, kładzionym na mikstion.

Transfer dwóch malowideł ściennych

W trakcie prowadzonych prac konserwatorskich i restauratorskich przy freskach na bocznych ścianach w prezbiterium i stopniowym odsłanianiu fresku barokowego spod późniejszych przemalowań zdecydowano o przeniesienie na nowe podłoże dwóch przedstawień ze św. Andrzejem Bobolą (1591-1657) oraz trzech męczenników japońskich (męczennicy z Nagasaki): św. Paweł Miki (1565-1597), św. Jan Sōan (z Gotō; 1578-1597), św. Jakub Kisai (1533-1597), trzymających krzyże. 

Kompozycja ta wiernie powtarza grafikę, którą w 1696 r. stworzył Nicolas Dorigny (zm. 1746). Autorem datowanych na 1879 r. przedstawień jest C. Mahler. Obrazy umiejscowione zostały w tondach podtrzymywanych przez putta. W tym miejscu poprzednio figurowały wizerunki świętego Stanisław Kostki (1550-1568) i Alojzego Gonzagi (1568-1591) namalowane przez Sebastiana Ecksteina (ok. 1711-po 1757).

Projekty niezakończone:

Konserwacja obrazu „Ukrzyżowanie Zbawiciela” zajmującego niszę główną ołtarza głównego

Rusztowanie ustawione podczas prac konserwatorsko-restauratorskich, prowadzonych przy ołtarzu głównym i przy freskach w prezbiterium, umożliwiły dostęp do cennego dzieła sztuki. Jest to wielkoformatowy obraz z ołtarza głównego namalowany przez Karla Furwirtha (1810-1878) w 1838 r. w technice olejnej. Dzieło malarza austriackiego zatytułowane „Ukrzyżowanie Zbawiciela”, przywieziono do Lwowa z wiedeńskiej pracowni artysty.

We wstępnym etapie konserwacji obraz został zabezpieczony licowaniem i zabrany z kościoła. Po rozwinięciu obrazu z wałka w pracowni konserwatorskiej we Lwowie przystąpiono do wstępnego oczyszczania lica z powierzchniowego brudu i kurzu. Zabezpieczono osypujące się warstwy malarskie na powierzchni lica. Usunięto także płótno dublujące a następnie oczyszczono odwrocie obrazu z zabrudzeń i pozostałości spoiwa dublażowego.

Planowany termin zakończenia: 1 listopada 2026 r.

Wzmocnienie stanu technicznego i ponowna ekspozycja barokowej polichromii

Kilkukrotne przekształcenia barokowej dekoracji poprzez przemalowania oraz powtórne pozłocenie przez zespół Jerzego Janischa (1901-1962) w latach 30. XX w. wpływają negatywnie nie tylko na warstwę wizualną polichromii, ale także na jej stan techniczny. Polichromiom zaszkodziła także wcześniejsza, XIX-wieczna konserwacja. Kompozycje oryginalne zostały w większości przemalowane w sposób nieprofesjonalny, a umiejętności wykonawców były na niskim poziomie artystycznym.

W ramach tego projektu zaplanowano stopniowe odsłonięcie połaci oryginalnego fresku i poddanie zabiegom konserwacji malowidła i jego podłoża. Ekstrahowano wtórne spoiwo malarskie oraz odsalano powierzchnię ścian. Utrwalono warstwę malarską, która pod wpływem zasolenia ulegała spudrowaniu. Uzupełniono ubytki zaprawy. 

Zły stan zachowania zaprawy pod złocenia na kapitelach pilastrów uniemożliwił zachowawczą konserwacją pozłoty. Zdecydowano się na wykonanie nowych gruntów i pozłocenie odtwarzając technikę pierwotnie zastosowaną. Pozostawiano świadki, zachowując wszystkie warstwy malarskie i pozłotnicze, w miejscach niewidocznych z poziomu zwiedzającego wnętrze świątyni. Dla przywrócenia oryginalnego, iluzjonistycznego charakteru dekoracji wnętrza kościoła odsłonięto spod przemalowań powierzchnię fresku pozostawiając kartusze przy kinkietach oświetlenia.

Planowany termin zakończenia:  15 listopada 2026 r.

Realizator: Artem Renovo Paweł Boliński.

Prace konserwatorskie realizowane w ramach programu strategicznego Instytutu Polonika „Ochrona polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą”.