Wybitna polska uczona, dwukrotna noblistka Maria Skłodowska-Curie (1876-1934) była pierwszą kobietą, której dorobek został uhonorowany w paryskim Panteonie. Położona w sercu Dzielnicy Łacińskiej budowla, wzniesiona w latach 1758-1789 jako kościół pod wezwaniem św. Genowefy, od 1885 roku pełni funkcję mauzoleum wybitnych postaci nauki, kultury i historii Francji.

Dorobek naukowy i droga do Panteonu

Decyzja prezydenta Republiki Francuskiej Françoisa Mitterranda o przeniesieniu szczątków zmarłej w 1934 roku na chorobę popromienną Skłodowskiej-Curie z Cmentarza w Sceaux do Panteonu w 1995 roku była motywowana pragnieniem uhonorowania jej osiągnięć w dziedzinie nauk przyrodniczych, zwłaszcza badań nad promieniotwórczością. 

Do najdonioślejszych dokonań Skłodowskiej-Curie należało rozwinięcie teorii promieniotwórczości Henri'ego Becquerela oraz odkrycie dwóch pierwiastków - polonu, nazwanego na cześć ojczyzny badaczki, a także radu. Skłodowska-Curie jako pierwsza kobieta w historii została wyróżniona Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki (1903), przyznaną jej i jej mężowi Pierre'owi Curie oraz Becquerelowi za badania nad promieniotwórczością. 

Była również pierwszą kobietą, która objęła katedrę na paryskiej Sorbonie - po śmierci męża w 1906 roku została pierwszą profesorką fizyki na tej uczelni. Zaledwie pięć lat po tym ważnym w historii jej kariery wydarzeniu - w 1911 roku otrzymała drugą Nagrodę Nobla, tym razem indywidualną, w dziedzinie chemii. Do dziś pozostaje jedyną kobietą wyróżnioną Noblem w dwóch różnych dziedzinach nauki. W 1932 roku utworzyła Instytut Radowy w Warszawie, który obecnie funkcjonuje jako Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie.

Uroczystość w Panteonie i późniejsze upamiętnienia

20 kwietnia 1995 roku prochy Marii Skłodowskiej-Curie i jej męża Pierre'a Curie złożono w krypcie Panteonu w nagrobku o prostej, neoklasycystycznej formie. W uroczystym przeniesieniu prochów uczestniczyli ówczesny prezydent Polski Lech Wałęsa oraz prezydent Francji François Mitterrand, a także spadkobierczyni i córki małżeństwa naukowców - Ewa Labouisse-Curie. W swoim przemówieniu Mitterrand podkreślił znaczenie miejsc związanych z życiem i pracą badaczki, które znajdowały się niedaleko Panteonu, oraz wspominał trud i chwałę jej osiągnięć.

Co ciekawe, koncepcja przeniesienia szczątków małżeństwa Curie do Panteonu pojawiła się już w lokalnej i polskiej prasie dzień po śmierci Skłodowskiej-Curie 4 lipca 1934 roku. Jednak inicjatywa ta została zrealizowana dopiero dzięki staraniom Hélène Carrère d’Encausse (przedstawicielki Akademii Francuskiej), Simone Veil (eurodeputowanej) i Françoise Gaspard (badaczki i pisarki), które postulowały upamiętnienie kobiet w Panteonie.

Do 2018 roku Maria Skłodowska-Curie była jedyną kobietą uhonorowaną zaszczytem spoczęcia w tym miejscu.

W dniach 8 listopada 2017 - 4 marca 2018 roku z okazji 150-lecia urodzin naukowczyni w mauzoleum zorganizowano wystawę czasową poświęconą życiu i dorobkowi Skłodowskiej-Curie, podczas której można było oglądać archiwalia, narzędzia laboratoryjne, dokumenty z epoki i przedmioty osobiste badaczki.

MARIE CURIE-SKLODOWSKA / 1867-1934 //.