Groby żołnierzy 1 Dywizji Grenadierów na Nekropolii Narodowej Sarrebourg Buhl, fot. Aimelaime Wikimedia Commons, 2014
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Groby żołnierzy 1 Dywizji Grenadierów na Nekropolii Narodowej Sarrebourg Buhl

Groby żołnierzy 1 Dywizji Grenadierów na Nekropolii Narodowej Sarrebourg Buhl

Groby żołnierzy 1 Dywizji Grenadierów na Nekropolii Narodowej Sarrebourg Buhl

Francuska Nekropolia Narodowa Sarrebourg-Buhl, zwana również Marxberg, została założona w celu pochówku żołnierzy poległych pod Sarreburgiem w sierpniu 1914 r. oraz tych, którzy zmarli w tym okresie w miejskich szpitalach. Została wybudowana w latach 1925-1930. Przeniesiono tutaj pochówki z innych cmentarzy w Sarrebourgu i w regionie. 

Pochowano tu także ekshumowane szczątki żołnierzy poległych w czasie II wojny światowej - 266 Francuzów, 77 Polaków, 69 Jugosłowian, 2 Bułgarów i jednego Czecha. Obecnie cmentarz zajmuje obszar 1 472 ha i spoczywa na nim 1608 żołnierzy.
Groby Polaków zostały ekshumowane z różnych miejsc w departamencie Moselle. Spośród 77 polskich żołnierzy zidentyfikowano jednak jedynie 43, natomiast 34 groby oznakowano inskrypcją: „Inconnu - Armee Polonaise = Juin 1940” [Nieznany - Armia Polska - czerwiec 1940]. 

Są to żołnierze 1. Dywizji Grenadierów polegli w krwawych walkach w czerwcu 1940 r., kilku zmarło w szpitalach w Sarrebourgu. Ze względu na to, iż jednostki polskie były zmuszone do wycofania się na dalsze pozycje, niejednokrotnie pozostawiano poległych na pobojowisku i z uwagi na brak oznaczeń tożsamości wielu z nich nie udało się zidentyfikować.

Obecnie w Departamencie Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Miejsc Pamięci MKiDN trwają prace nad ustaleniem prawidłowych danych żołnierzy 1. Dywizji Grenadierów spoczywających na cmentarzach francuskich. Załączona lista zawiera nazwiska żołnierzy pochowanych na cmentarzu Sarrebourg Buhl zapisane w formie podanej przez Władysława Żeleńskiego i Henryka Citko - autorów publikacji „Wykaz poległych żołnierzy polskich jednostek wojskowych we Francji w 1940 roku”, Warszawa 2000. Dodatkowo uzupełniono te dane o różne wersje występujące w innych źródłach i na tabliczkach na cmentarzu.

Wśród ustawionych na Nekropolii Narodowej w Sarrebourgu upamiętnień znajduje się polski pomnik ku czci polskich żołnierzy, którzy ponieśli śmierć w czerwcu 1940 r. Wyryto na nim inskrypcję w języku francuskim: „La ville de Sarrebourg et les anciens combattants polonais en France, à la mémoire de l'armée polonaise qui s'est battue sur la terre lorraine pour notre liberté en juin 1940 -  »Za wolnosc Nasza i Wasza. Pour notre liberté et la vôtre«” [Miasto Sarrebourg i weterani polscy we Francji, ku pamięci polskiej armii, która walczyła na ziemi Lotaryngii za naszą wolność w czerwcu 1940 roku - „Za wolność Naszą i Waszą”].

Publikacja:

28.10.2025

Ostatnia aktualizacja:

27.02.2026

Opracowanie:

Regina Piątek (MKiDN)
rozwiń
Graves of soldiers from the 1st Grenadier Division at the Sarrebourg Buhl National Necropolis. Rows of white crosses on a green lawn, surrounded by trees and hedges.
Groby żołnierzy 1 Dywizji Grenadierów na Nekropolii Narodowej Sarrebourg Buhl, fot. Aimelaime Wikimedia Commons, 2014

Projekty powiązane

1
  • Graves of soldiers from the 1st Grenadier Division at the Sarrebourg Buhl National Necropolis. Rows of white crosses on a green lawn, surrounded by trees and hedges.
    Katalog cmentarzy wojennych MKiDN Zobacz