Konkurs Dziedzictwo bez granic Zobacz
Jan Styka, „Joanna d’Arc”, 1922, olej na płótnie, Muzeum Polskie w Ameryce
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Modyfikowane: tak, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Obraz „Joanna d’Arc” Jana Styki
Jan Styka, „Joanna d’Arc”, 1922, olej na płótnie, Muzeum Polskie w Ameryce
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Obraz „Joanna d’Arc” Jana Styki

Obraz „Joanna d’Arc” Jana Styki

Kompozycja przedstawia Joannę d’Arc w momencie poprzedzającym spalenie na stosie. Postać zajmuje prawą i środkową część obrazu. Ukazana jest  w ujęciu niepełnej postaci, z tułowiem skręconym lekko w lewo i głową odchyloną ku prawej stronie. Oczy są przymknięte, usta lekko rozchylone. 

Ubrana jest w jasną, prostą szatę o krótkich rękawach, przewiązaną w pasie. Jej ciało skrępowane jest łańcuchem biegnącym przez szyję i pierś. Do łańcucha przymocowany jest mały drewniany krzyż. Na głowie ma papierową infułę hańby z czerwonym napisem identyfikującym ją jako heretyczkę i apostatkę. 

Za postacią widoczny jest pionowy pal stosu. W dolnych partiach obrazu pojawiają się smugi dymu i ognia. Po lewej stronie, przy dolnej krawędzi, widoczna jest ręka trzymająca krzyż procesyjny. W tle, po lewej i prawej stronie, widoczne są rozmyte formy architektoniczne, potraktowane szkicowo i wizyjnie. 

Kolorystyka obrazu opiera się na zgaszonych fioletach, błękitach, szarościach, brunatnych ugrówkach i żółtawych rozświetleniach. Jasna szata Joanny kontrastuje z ciemniejszym tłem i ciepłymi tonami płomieni. Światło koncentruje się na twarzy, szyi i górnej partii tułowia, wzmacniając sakralizację postaci.

Obiekt jest obrazem historyczno-religijnym związanym z ikonografią Joanny d’Arc, francuskiej bohaterki narodowej i świętej Kościoła katolickiego. Motyw ten odpowiada tradycji przekazów o egzekucji Joanny d’Arc, która przed śmiercią miała prosić o krzyż. Tło nie tworzy realistycznej przestrzeni, lecz atmosferę dymu, ognia, wizji i pamięci. 

Obraz ma charakter akademicko-symboliczny, z silnym komponentem teatralnej narracyjności typowej dla malarstwa Jana Styki. Kompozycja jest zorganizowana wokół kontrastu między statyczną, niemal hieratyczną postacią Joanny a rozedrganym, dymnym tłem. Realizm fizjonomiczny łączy się z efektami wizyjnymi i malarsko rozproszoną przestrzenią.

Styka operuje miękkim modelunkiem twarzy i szat, unikając ostrego konturu. Szczegóły historyczne, takie jak infuła hańby, łańcuch i krzyż, są czytelne, ale podporządkowane całościowej dramaturgii sceny. Tło, płomienie i architektura zostały potraktowane swobodniej, niemal impresyjnie, jako przestrzeń emocjonalna, nie topograficzna.

Istotna jest relacja pionów: pal stosu, krzyż i postać Joanny tworzą układ męczeński, który przywołuje schematy pasyjne. Światło wydobywające twarz i białą szatę buduje efekt sakralizacji. Obraz nie jest neutralną rekonstrukcją historyczną, lecz heroizującą i religijną interpretacją śmierci Joanny d’Arc.

Joanna d’Arc została spalona na stosie w Rouen w 1431 roku po procesie o herezję i czary. W późniejszej tradycji francuskiej stała się symbolem wierności, patriotyzmu i męczeństwa. Jej rehabilitacja nastąpiła w XV wieku, a kanonizacja w 1920 roku nadała jej kultowi nowy wymiar religijny i narodowy. Jan Styka, artysta związany z malarstwem historycznym, religijnym i patriotycznym, odczytał jej los w kategoriach ofiary i heroicznej pamięci.

W prawym dolnym rogu widoczna sygnatura: Jan Styka.

Inskrypcja:

Na nakryciu głowy Joanny d’Arc widoczny napis czerwonymi literami, częściowo czytelny:

Jehan[ne] / heretique / apostate / [...] 

Tłumaczenie:
Joanna / heretyczka / apostatka / [...] 

Czas powstania:

1922 r.

Wymiary:

116.5 x 82 cm

Materiały:

olej, płótno

Informacje dodatkowe:

technika: olej na płótnie
numer katalogowy: PMA 2015.01.0021
 

Stan zachowania:

dobry

Publikacja:

06.12.2025

Ostatnia aktualizacja:

28.05.2026

Karta założona przez:

Daniela Wojas

Aktualizacja tekstu:

  • Bartłomiej Gutowski, opis katalogowy
rozwiń
Obraz Joanny d’Arc autorstwa Jana Styki, przedstawiający ją z pogodnym wyrazem twarzy, w białej szacie i czapce z napisami, trzymającą krzyż. W tle widoczna architektura gotycka. Fotografia przedstawiająca Obraz „Joanna d’Arc” Jana Styki Galeria obiektu +1
Jan Styka, „Joanna d’Arc”, 1922, olej na płótnie, Muzeum Polskie w Ameryce
Obraz Joanny d’Arc autorstwa Jana Styki, przedstawiający kobietę w białej sukni z łańcuchem i krzyżem, stojącą przy drewnianym słupie. Na pierwszym planie widoczna ręka trzymająca laskę z krzyżem. Fotografia przedstawiająca Obraz „Joanna d’Arc” Jana Styki Galeria obiektu +1
Jan Styka, „Joanna d’Arc”, 1922, olej na płótnie, Muzeum Polskie w Ameryce

Projekty powiązane

1
  • Obraz Joanny d’Arc autorstwa Jana Styki, przedstawiający ją z pogodnym wyrazem twarzy, w białej szacie i czapce z napisami, trzymającą krzyż. W tle widoczna architektura gotycka.
    Polish Museum of America - katalog kolekcji Zobacz