Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego w mieście Meksyk został ustawiony w przestrzeni publicznej w 2001 r. jako powiększona, brązowa wersja wcześniejszego popiersia wykonanego w 1944 r. przez hiszpańskiego rzeźbiarza Miguela Baquidano Campsa. Pomnik ma formę popiersia ustawionego na wysokim, jasnym cokole. Paderewski został ukazany frontalnie, w ujęciu popiersiowym, z twarzą o wyraźnie zaznaczonych rysach i spokojnym, hieratycznym wyrazie. Na piersi postaci umieszczono stylizowanego Orła Białego, którego skrzydła rozchodzą się po bokach torsu. Motyw ten zastępuje konwencjonalny element stroju, na przykład krawat, i przekształca portret muzyka oraz polityka w jednoznaczny znak polskiej tożsamości. Pomnik jest ustawiony na osi niewielkiego skweru, poprzedzonego schodami i niskimi murkami. Kompozycja otoczona jest zielenią, co nadaje obiektowi charakter kameralnego, ale reprezentacyjnego upamiętnienia.

Historia obiektu

Pierwotne popiersie Paderewskiego zostało ufundowane w 1944 r. przez pułkownika Jana Skorynę, który znał polskiego pianistę. Rzeźbę wykonał Miguel Baquidano Camps. W 1945 r. popiersie było wystawiane w Palacio de Bellas Artes w mieście Meksyk. Już wtedy pojawił się projekt przekazania Meksykowi pomnika Paderewskiego, jednak przez kolejne dekady nie został on zrealizowany. Według relacji prasowej w 1947 roku rzeźbę przekazano pod opiekę inżynierowi Jerzemu Skorynie, delegatowi Koła byłych Żołnierzy Armii Krajowej i Stowarzyszenia Polskich Kombatantów na Meksyk. Dopiero na początku XXI wieku, przy wsparciu Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Meksyku, projekt ustawienia pomnika w przestrzeni publicznej został doprowadzony do końca. Pomnik odsłonięto 15 listopada 2001 roku, przy okazji obchodów związanych z 140. rocznicą urodzin i 60. rocznicą śmierci Ignacego Jana Paderewskiego.

Znaczenie jako polonikum

Znaczenie obiektu jako polonikum wynika przede wszystkim z osoby upamiętnionej. Dodatkowe znaczenie ma polonijny kontekst powstania i ustawienia pomnika: inicjatywa Jana Skoryny, późniejsze starania Jerzego Skoryny oraz rola Ambasady RP w Meksyku. Obiekt łączy pamięć o Paderewskim jako artyście światowej sławy z pamięcią o jego działalności politycznej i niepodległościowej. Obecność Orła Białego na piersi popiersia powoduje, że pomnik nie jest jedynie portretem wybitnego muzyka, lecz także materialnym znakiem polskiej obecności w Meksyku i polsko-meksykańskiej pamięci kulturowej.

Obecny status i dostępność

Obecnie pomnik istnieje i znajduje się w przestrzeni publicznej miasta Meksyk, przy Paseo de la Reforma, w dzielnicy Lomas de Chapultepec. Jest dostępny publicznie.