Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r., fot. ksiądz Zaucha, 2018, wszelkie prawa zastrzeżone
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r.
Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r., fot. ksiądz Zaucha, 2018, wszelkie prawa zastrzeżone
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r.
Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r., fot. ksiądz Zaucha, 2018, wszelkie prawa zastrzeżone
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r.

Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r.

Obertyn | Ukraina | obwód iwanofrankiwski | rejon iwanofrankiwski
ukr. Obertyn (Обертин)

Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r.

Obertyn | Ukraina | obwód iwanofrankiwski | rejon iwanofrankiwski
ukr. Obertyn (Обертин)

4.12.1530 r. Mołdawianie pod wodzą hospodara Piotra Raresza, łamiąc układ z Polską, przekroczyli granicę Pokucia. Spowodowało to cały ciąg walk, m.in. o zamek w Gwoźdźcu, który mimo oblężenia został utrzymany w rękach polskich dzięki odsieczy wojsk hetmana Jana Tarnowskiego. 

21.08.1531 r. hetman stanął w Obertynie i otrzymał niespodziewaną wiadomość, że Mołdawianie w liczbie ponad 18 tys. wojska wraz z 50 działami idą prosto na Obertyn. Hetman nakazał utworzyć obóz z wozów. Konie wyprzęgnięto i umieszczono wewnątrz taboru. Utworzony obóz miał 350 na 220 metrów, z otwartym narożnikiem południowo-wschodnim w stronę Obertyna, gdzie ustawiono 12 dział. 

Bitwa rozpoczęła się 22.08.1531 r. rano. Dzięki umiejętnościom dowódczym hetmana Tarnowskiego wojska polskie, mimo iż były dużo mniej liczne od napastników, wygrały bitwę. W armii hetmana poległo od 500 do 600 rycerzy, straty mołdawskie wynosiły ok. 8 tysięcy zabitych. 

Zmarłych pochowano w 4 kurhanach na polu bitwy. Istnieje legenda, że z dział zdobytych pod Obertynem odlano dzwon „Zygmunt" na Wawelu, jednak nie jest to zgodne z prawdą, gdyż dzwon powstał w 1530 r. - na rok przed bitwą. Jednak wiadomość ta jest uparcie powtarzana przez wielu autorów. 

W 1931 r. na jednym z kurhanów usypanych po bitwie ustawiono krzyż, na którym przytwierdzono płytę żeliwną z napisem: „Poległym tu rycerzom polskim / w czterechsetną rocznicę zwycięstwa / „Sokolstwo Polskie" / 22.8.1931". 

W czasie bombardowania niemieckiego w 1941 r. krzyż ten uległ zniszczeniu. Płyta zachowała się w domu jednego z Ukraińców. Po latach odnalazła ją i zabrała do siebie nauczycielka Natalia Tomyn (wiele lat później płyta została umieszczona na odnowionym krzyżu). 

W okresie komunistycznym władze nosiły się z zamiarem wybudowania magazynu chemicznego na terenie historycznych mogił. Dzięki protestom Natalii Tomyn i pozostałych mieszkańców Obertyna zamiar ten nie został zrealizowany. 

8.11.1997 r. ks. Alfons Górowski z Kołomyi poświęcił brzozowy krzyż, który stanął na kurhanie w miejscu przedwojennego krzyża żelaznego. 22.08.2001 r. odbyła się uroczystość poświęcenia zrekonstruowanego żelaznego krzyża, ufundowanego przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz „Wspólnotę Polską" - wtedy umieszczono tu zachowaną tablicę z 1931 r. 

Na cokole pod krzyżem osadzono tablicę w języku ukraińskim, jej treść informuje o restauracji upamiętnienia przez obertynian z kraju i zagranicy w 470-tą rocznicę bitwy. W późniejszym czasie betonowy cokół obłożono łupkiem kamiennym. 22.08.2011 r. do krzyża przymocowano mosiężną tablicę, ufundowaną przez samorząd miasta Tarnowa i samorząd powiatu tarnowskiego. Inicjatorem jej umieszczenia był starosta tarnowski Mieczysław Kras, który odwiedził Obertyn przy okazji rozmów o współpracy samorządu tarnowskiego z samorządowcami rejonu chmielnickiego. 

Napis na tablicy (w języku polskim i ukraińskim) głosi: „W 480 rocznicę zwycięstwa hetmana Jana Tarnowskiego pod Obertynem ku pamięci o wspólnej chwale / Tablica ufundowana przez społeczeństwo rodzinnego Tarnowa i powiatu tarnowskiego / 22 VIII 2011". Pracownicy Konsulatu Generalnego RP we Lwowie co roku w rocznicę bitwy składają kwiaty przy tej mogile.

Publikacja:

23.06.2022

Ostatnia aktualizacja:

24.02.2026

Opracowanie:

Teresa Zachara (MKiDN)
rozwiń
Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r. Fotografia przedstawiająca Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r. Galeria obiektu +2
Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r., fot. ksiądz Zaucha, 2018, wszelkie prawa zastrzeżone
Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r. Fotografia przedstawiająca Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r. Galeria obiektu +2
Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r., fot. ksiądz Zaucha, 2018, wszelkie prawa zastrzeżone
Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r. Fotografia przedstawiająca Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r. Galeria obiektu +2
Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r., fot. ksiądz Zaucha, 2018, wszelkie prawa zastrzeżone

Projekty powiązane

1
  • Mogiły rycerzy poległych w bitwie hetmana Jana Tarnowskiego z hospodarem wołoskim w 1531 r.
    Katalog cmentarzy wojennych MKiDN Zobacz