Ludwika Nitschowa, „Maria Skłodowska-Curie”, przed 1939, brąz, Muzeum Polskie w Ameryce
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Polish Museum of America, Modyfikowane: tak
Fotografia przedstawiająca Rzeźba „Maria Skłodowska-Curie” Ludwiki Nitschowej
Ludwika Nitschowa, „Maria Skłodowska-Curie”, przed 1939, brąz, Muzeum Polskie w Ameryce
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Polish Museum of America
Fotografia przedstawiająca Rzeźba „Maria Skłodowska-Curie” Ludwiki Nitschowej
Ludwika Nitschowa, „Maria Skłodowska-Curie”, przed 1939, brąz, Muzeum Polskie w Ameryce
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Polish Museum of America
Fotografia przedstawiająca Rzeźba „Maria Skłodowska-Curie” Ludwiki Nitschowej

Rzeźba „Maria Skłodowska-Curie” Ludwiki Nitschowej

Muzeum Polskie w Ameryce

Rzeźba „Maria Skłodowska-Curie” Ludwiki Nitschowej

Rzeźba pełnoplastyczna przedstawiająca Marię Skłodowską-Curie jako stojącą w pełnej postaci, z lekkim skrętem ciała i głową opuszczoną ku dołowi. Ciężar kompozycji przesunięty jest ku pionowej osi figury, a ekspresja koncentruje się w geście rąk i pochyleniu głowy. Uczona ukazana jest w długiej, prostej sukni, z głową pochyloną ku dołowi. Dolna partia szaty opada pionowymi fałdami, które porządkują figurę i wzmacniają jej statyczny charakter. Górna partia torsu jest bardziej zwarta. Ramiona ma skrzyżowane, jedna z dłoni uniesiona jest do twarzy, w geście namysłu. Sylwetka jest wysmukła, zwarta i zamknięta.  Twarz została ukazana z góry i w półcieniu. Rysy są syntetyczne, pozbawione drobiazgowego naturalizmu. Włosy opracowano zwartymi pasmami, przylegającymi do głowy.  

Przedstawienie jest formalnie bliskie typowi pomnika Marii Skłodowskiej-Curie autorstwa Nitschowej, odsłoniętego w Warszawie w 1935 r. przy Instytucie Radowym. Obie realizacje powtarzają ten sam układ figury i wykonane są z jednego modelu.

Przedstawienie należy do grupy prac artystki poświęconych wybitnym postaciom polskiej kultury i nauki. Rzeźba ma charakter realistyczno-syntetyczny. Nitschowa zachowuje rozpoznawalność postaci, ale nie rozwija szczegółowego portretu fizjonomicznego. Uproszczenie formy, zwartość bryły i pionowy rytm fałd nadają przedstawieniu monumentalny charakter mimo kameralnej skali muzealnej.

Powierzchnia brązu opracowana jest nierównomiernie. Partie twarzy i dłoni są bardziej modelowane, natomiast szata ma fakturę syntetyczną, miejscami chropowatą. Kontrast między zamkniętą sylwetą a ekspresją gestu rąk buduje zasadnicze napięcie dzieła. Figura nie jest dynamiczna, lecz psychologicznie intensywna.

Formalnie rzeźba mieści się w nurcie międzywojennego portretu monumentalnego, łączącego realizm, klasycyzującą zwartość i modernizujące uproszczenie bryły. Jej siła polega na redukcji. Nitschowa usuwa narrację zewnętrzną i pozostawia stan skupienia jako główny temat rzeźby.

 

Czas powstania:

przed 1939 r.

Wymiary:

178 x 66.5 x 66.6 cm

Materiały:

stop miedzi (brąz, mosiądz lub spiż)

Dodatkowe informacje dotyczące materiału:

odlew z brązu

Twórcy:

Ludwika Nitschowa (rzeźbiarka; Polska)(podgląd)

Informacje dodatkowe:

numer katalogowy: PMA 2015.01.0142
proweniencja: kolekcja z Pawilonu Polskiego, Wystawa Światowa w Nowym Jorku w 1939 r. (New York World’s Fair)

Stan zachowania:

dobry

Publikacja:

13.12.2025

Ostatnia aktualizacja:

17.06.2026

Karta założona przez:

Daniela Wojas

Aktualizacja tekstu:

  • Bartłomiej Gutowski, opis obiektu
rozwiń
Rzeźba z brązu przedstawiająca zamyśloną kobietę z krótkimi włosami, opierającą podbródek na dłoni. Dzieło Ludwiki Nitschowej, ukazujące Marię Skłodowską-Curie. Fotografia przedstawiająca Rzeźba „Maria Skłodowska-Curie” Ludwiki Nitschowej Galeria obiektu +2
Ludwika Nitschowa, „Maria Skłodowska-Curie”, przed 1939, brąz, Muzeum Polskie w Ameryce
Rzeźba z brązu przedstawiająca zamyśloną kobietę z ręką na brodzie, symbolizująca Marię Skłodowską-Curie, stworzona przez Ludwikę Nitschową przed 1939 rokiem. Fotografia przedstawiająca Rzeźba „Maria Skłodowska-Curie” Ludwiki Nitschowej Galeria obiektu +2
Ludwika Nitschowa, „Maria Skłodowska-Curie”, przed 1939, brąz, Muzeum Polskie w Ameryce
Rzeźba z brązu Marii Skłodowskiej-Curie autorstwa Ludwiki Nitschowej, przedstawiająca ją w zamyślonej pozie z ręką na podbródku. Rzeźba znajduje się wewnątrz pomieszczenia z rzędami krzeseł i obrazami w tle. Fotografia przedstawiająca Rzeźba „Maria Skłodowska-Curie” Ludwiki Nitschowej Galeria obiektu +2
Ludwika Nitschowa, „Maria Skłodowska-Curie”, przed 1939, brąz, Muzeum Polskie w Ameryce

Projekty powiązane

1
  • Rzeźba z brązu przedstawiająca zamyśloną kobietę z krótkimi włosami, opierającą podbródek na dłoni. Dzieło Ludwiki Nitschowej, ukazujące Marię Skłodowską-Curie.
    Polish Museum of America - katalog kolekcji Zobacz