Cmentarz łagrowy podobozu Opoczno zespołu łagrów nr 270, fot. Rada OPWiM, 2001
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone
Fotografia przedstawiająca Cmentarz łagrowy podobozu Opoczno zespołu łagrów nr 270

Cmentarz łagrowy podobozu Opoczno zespołu łagrów nr 270

Cmentarz łagrowy podobozu Opoczno zespołu łagrów nr 270

Obóz leśny (nazwany powszechnie po niemiecku Waldlager) był jednym z 6 podobozów, wchodzących w skład zespołu łagrów nr 270 Borowicze, założonego przez NKWD w 1941 r. Oznaczony był numerem 16. Spełniał rolę tzw. OK czyli ozdrowitielnego komanda, do którego kierowano ludzi starszych, z trzecią kategorią zdrowia i wycieńczonych pracą w kopalniach węgla kamiennego. Przebywali tu głownie jeńcy niemieccy. 

Pod względem warunków bytowania obóz ten uznawany był za najłagodniejszy spośród wszystkich podlegających zarządowi zespołu łagrów nr 270. W 1945 r., poczynając od wczesnej wiosny, do obozu leśnego przeniesiono w kilku grupach ok. 500 Polaków, przebywających dotychczas w obozach w Jogle i Szybotowie, a także część niezdolnych do pracy w obozie w Ustie i obozie miejskim w Borowiczach. Polacy pracowali tu przy wyrębie lasu i spławie drzewa oraz w najliczniejszych grupach - przy pracach polnych w kołchozach. W grudniu 1945 r. przeprowadzono selekcję jeńców – podzielono ich na dwie kategorie: powracających do kraju i pozostających nadal w obozach.

Na cmentarzu tego podobozu pochowano 25 Polaków zmarłych w Waldlagerze. Cmentarz jest położony w północno-wschodniej części wsi, po prawej stronie rzeki Msty. We wrześniu 1994 r. w ramach uroczystości w Borowiczach miejsce pochówku Polaków zostało oznaczone drewnianym krzyżem. 

Otoczenie krzyża wyłożono płytami chodnikowymi, a na pobliskim drzewie przybito tabliczkę z napisem w języku rosyjskim: „ЗДЕС ПОКОЯТСЯ ПОЛЬСКИЕ СОЛДАТЫ ЖЕРТВЫ ГИТЛЕРИЗМА СКОНЧАВШИЕСЯ В ПЛЕНУ У НАС ОДНА ЗЕМЛЯ СКЛОНИТЕ ГОЛОВЫ ПЕРЕД МОГИЛОЙ ПРОСТЫХ СМЕРТНЫХ”. W tłumaczeniu na język polski napis brzmi: „Tu spoczywają polscy żołnierze, ofiary Hitlera, którzy zginęli w niewoli. Mamy jedna ziemię. Skłoń głowę przed mogiłą zwykłych śmiertelników”.

Publikacja:

16.08.2025

Ostatnia aktualizacja:

26.02.2026

Opracowanie:

Teresa Zachara (MKiDN)
rozwiń
Metalowa tablica na drzewie z rosyjskim tekstem upamiętniającym polskich żołnierzy zmarłych w niewoli. W tle las z wysokimi drzewami.
Cmentarz łagrowy podobozu Opoczno zespołu łagrów nr 270, fot. Rada OPWiM, 2001

Projekty powiązane

1
  • Metalowa tablica na drzewie z rosyjskim tekstem upamiętniającym polskich żołnierzy zmarłych w niewoli. W tle las z wysokimi drzewami.
    Katalog cmentarzy wojennych MKiDN Zobacz