Palais Paris-France (obecnie Galeries Lafayette) w Tulonie, Adrianna Gorska, Pierre de Montaut, Joseph Lajarrige i Louis Poutu, 1950-1951, fot. Ricardo Antoniassi
Licencja: CC (free to use), Źródło: pexels.com, Modyfikowane: tak, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Palais Paris-France projektu Adrianny Gorskiej i Pierre\'a de Montaut w Tulonie
Palais Paris-France (obecnie Galeries Lafayette) w Tulonie, Adrianna Gorska, Pierre de Montaut, Joseph Lajarrige i Louis Poutu, 1950-1951, fot. Ricardo Antoniassi
Licencja: CC (free to use), Źródło: pexels.com, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Palais Paris-France projektu Adrianny Gorskiej i Pierre\'a de Montaut w Tulonie
Palais Paris-France (obecnie Galeries Lafayette) w Tulonie, Adrianna Gorska, Pierre de Montaut, Joseph Lajarrige i Louis Poutu, 1950-1951, fot. Arthur Weidmann, 2022
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Wikimedia Commons, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Palais Paris-France projektu Adrianny Gorskiej i Pierre\'a de Montaut w Tulonie

Palais Paris-France projektu Adrianny Gorskiej i Pierre'a de Montaut w Tulonie

Palais Paris-France projektu Adrianny Gorskiej i Pierre'a de Montaut w Tulonie

Położony przy jednej z głównych arterii miasta, pod adresem Boulevard Strasbourg 9, Palais Paris-France w Tulonie został zbudowany w latach 1950-1951 według projektu polsko-francuskiej firmy architektonicznej Adrianny Gorskiej i Pierre’a de Montaut, działającej we współpracy z Josephem Lajarrige’em i Louisem Poutu.

Warianty nazwy:

fr. Palais Paris-France; Galeries Lafayette

Położony przy jednej z głównych arterii miasta, pod adresem Boulevard Strasbourg 9, Palais Paris-France w Tulonie został zbudowany w latach 1950-1951 według projektu polsko-francuskiej firmy architektonicznej Adrianny Gorskiej i Pierre’a de Montaut, działającej we współpracy z Josephem Lajarrige’em i Louisem Poutu.

Modernistyczny gmach, który zastąpił dom towarowy Dames de France zniszczony podczas bombardowań miasta w czasie II wojny światowej, jest jedną z niewielu zachowanych realizacji tego zespołu architektonicznego.

Geneza projektu

Po bombardowaniach w 1944 r. na miejscu pięciokondygnacyjnego centrum handlowego Dames de France z 1912 r. projektu Lamazière’a pozostała jedynie wyrwa w ziemi. W porozumieniu z radą miasta zarząd firmy Paris-France, będącej właścicielem terenu, zdecydował o pilnym zagospodarowaniu działki. W 1950 r. zlecono zaprojektowanie budynku, który miał pomieścić lokale usługowe na dwóch niższych oraz przestrzenie biurowe i mieszkalne na siedmiu wyższych kondygnacjach. Zadanie to powierzono parze renomowanych paryskich architektów - Adriannie Gorskiej i Pierre’owi de Montaut - we współpracy z marsylskimi architektami Josephem Lajarrige’em i Louisem Poutu.

Duet w pracy i w życiu - Adrianna Gorska i Pierre de Montaut

Wywodząca się z polsko-żydowskiej rodziny Adrianna Gorska była jedną z pierwszych profesjonalnych architektek działających na terenie Francji. Jej działalność pozostaje wciąż w cieniu dokonań siostry - malarki Tamary Łempickiej - dla której zrealizowała aranżację wnętrza apartamentu przy rue Méchain 7. Gorska, absolwentka École Spéciale d’Architecture (ESA), w 1930 r. nawiązała współpracę z firmą architektoniczną Molinié y Nicot, gdzie poznała swojego męża, francuskiego architekta Pierre'a de Montaut (1892-1947). Od ślubu w 1934 r. Gorska i de Montaut pracowali w duecie. Uznanie zdobyli dzięki modernistycznym budynkom kin realizowanym dla firmy Cinéac. Realizując kilkanaście kin na terenie Francji, Belgii, Holandii i Tunezji, stworzyli nowy typ niewielkich, funkcjonalistycznych kin o skromniejszym niż dotychczas wystroju. Wiele stosowanych przez nich rozwiązań technicznych w zakresie oświetlenia, akustyki czy wentylacji pomieszczeń stało się później standardami. Obydwoje należeli do prestiżowego grona architektów, malarzy i rzeźbiarzy hołdujących rozwiązaniom awangardowym, działających pod przewodnictwem Roberta Mallet-Stevensa w Związku Artystów Nowoczesnych (Union des Artistes Modernes, UAM).

Architektura Palais Paris-France

Wobec licznych wyzwań związanych z budową Palais Paris-France decyzja zarządu firmy Paris-France o zatrudnieniu zespołu architektów z doświadczeniem w realizacji obiektów wymagających wdrażania niekonwencjonalnych i nowatorskich rozwiązań była w pełni uzasadniona. Dzięki zastosowaniu dwupoziomowej attyki wieńczącej siedem kondygnacji, udało się harmonijnie wkomponować budynek, łączący funkcje usługowe, biurowe i mieszkalne, w otaczającą architekturę utrzymaną w stylu Haussmanna. Fasadę wsparto na filarach, a instalację wodną, gazową i elektryczną przeprowadzono na zewnątrz, pod attyką nad lokalami usługowymi. Budynek posiada kształt litery U. Wprowadzenie zaoblenia narożnika przy rue Pastureau, uwypuklonego poprzez zastosowanie loggi, nadało mu lekkości i dynamiki. Za sprawą poziomej artykulacji obiekt przywodzi na myśl realizacje Roberta Mallet-Stevensa.

Zmiany nazwy

Budynek został zainaugurowany pod nazwą Palais Paris-France, która nawiązywała do nazwy firmy będącej jego właścicielem, w dniu 9 października 1951 r. Po sprzedaży budynku w 1984 r. nazwę zmieniono na Galeries Lafayette.

Osoby powiązane:

Twórcy:

Adrianna Gorska (architekta i projektantka wnętrz; Francja), Joseph Lajarrige (architekt; Francja), Pierre de Montaut (architekt; Francja), Louis Poutu (architekt; Francja)

Czas powstania:

1950-1951

Bibliografia i archiwalia:

  • M. P. Moreno, The Cinéac movie theatres of Adrienne Gorska and Pierre de Montaut: to adapt a “type”, „VLC arquitectura" Vol. 5, Issue 2 (2018), https://polipapers.upv.es/index.php/VLC/article/view/8900, s. 58-89

Publikacja:

17.12.2024

Ostatnia aktualizacja:

15.02.2026

Opracowanie:

Muszkowska Maria
rozwiń
Panoramiczna fotografia dachów Paryża z wieżą Eiffla w tle i budynkiem Galeries Lafayette na pierwszym planie Fotografia przedstawiająca Palais Paris-France projektu Adrianny Gorskiej i Pierre\'a de Montaut w Tulonie Galeria obiektu +2
Palais Paris-France (obecnie Galeries Lafayette) w Tulonie, Adrianna Gorska, Pierre de Montaut, Joseph Lajarrige i Louis Poutu, 1950-1951, fot. Ricardo Antoniassi
Fotografia lotnicza narożnego gmachu w stylu haussmannowskim z napisem Galeries Lafayette, ulice z drzewami i ruchem na skrzyżowaniu, panorama Paryża z wieżą Eiffla w tle Fotografia przedstawiająca Palais Paris-France projektu Adrianny Gorskiej i Pierre\'a de Montaut w Tulonie Galeria obiektu +2
Palais Paris-France (obecnie Galeries Lafayette) w Tulonie, Adrianna Gorska, Pierre de Montaut, Joseph Lajarrige i Louis Poutu, 1950-1951, fot. Ricardo Antoniassi
Fotografia modernistycznego gmachu Palais Paris France w Tulonie na narożniku ulicy z arkadami i długimi rzędami okien, z napisem Galeries Lafayette i dużym billboardem na elewacji Fotografia przedstawiająca Palais Paris-France projektu Adrianny Gorskiej i Pierre\'a de Montaut w Tulonie Galeria obiektu +2
Palais Paris-France (obecnie Galeries Lafayette) w Tulonie, Adrianna Gorska, Pierre de Montaut, Joseph Lajarrige i Louis Poutu, 1950-1951, fot. Arthur Weidmann, 2022

Projekty powiązane

1
  • Panoramiczna fotografia dachów Paryża z wieżą Eiffla w tle i budynkiem Galeries Lafayette na pierwszym planie
    Katalog poloników Zobacz