Alojzy Sawicki, „Ukrzyżowanie”, 1938, Muzeum Polskie w Ameryce
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Polish Museum of America, Modyfikowane: tak
Fotografia przedstawiająca Witraż „Ukrzyżowanie” Alojzego Sawickiego
Alojzy Sawicki, „Ukrzyżowanie”, 1938, Muzeum Polskie w Ameryce
Licencja: wszystkie prawa zastrzeżone, Źródło: Polish Museum of America
Fotografia przedstawiająca Witraż „Ukrzyżowanie” Alojzego Sawickiego

Witraż „Ukrzyżowanie” Alojzego Sawickiego

Muzeum Polskie w Ameryce

Witraż „Ukrzyżowanie” Alojzego Sawickiego

Kompozycja centralna i silnie symetryczna. W osi przedstawienia znajduje się Chrystus ukrzyżowany. Za głową widoczny jest biały nimb. Biodra osłania szare perizonium, ujęte w prostych, syntetycznych podziałach. Po obu stronach Chrystusa znajdują się dwa anioły. Ich ciała są ustawione frontalnie, a głowy zwrócone ku postaci Ukrzyżowanego. Anioły mają zielone szaty oraz wielobarwne skrzydła złożone z rytmicznych pasm żółci, różu, czerwieni i jasnych tonów. Ręce uniesione w geście adoracji. 

Tło zbudowane jest z głębokich błękitów, granatów i czerwieni. Okrąg kompozycji zamyka szeroka bordiura w odcieniach żółci, oranżu i czerwieni. W górnej części znajduje się różowa banderola z napisem INRI. Dolna część bordiury pełni funkcję pola inskrypcyjnego, zawierającego sygnaturę, datę, informację o wykonawcy oraz miejsce wykonania.

Witraż ma charakter silnie stylizowany, zbliżony do języka art déco i międzywojennej modernizacji sztuki sakralnej. Formy są uproszczone, geometryzowane i wyraźnie obrysowane ołowianym podziałem. Kompozycja nie dąży do iluzjonizmu ani naturalistycznego modelunku. Opiera się na rytmie barwnych pól, kontrastach i dekoracyjnej płaskości.

Najważniejszym środkiem formalnym jest relacja ciemnego tła i intensywnie świecących kolorów szkła. Błękity i granaty tworzą przestrzeń sakralną, a czerwienie, oranże i żółcie bordiury oraz skrzydeł aniołów nadają scenie świetlisty, niemal heraldyczny charakter. Postać Chrystusa jest uproszczona i frontalna, co sprzyja czytelności w małej skali. Łączy tradycyjną ikonografię pasyjną z nowoczesną syntetyzacją formy.

Powstał w 1938 r. w Krakowskim Zakładzie Witrażów S.G. Żeleński, jednej z najważniejszych polskich pracowni witrażowych. Sawicki zaprojektował cztery miniatury witrażowe, a losy trzech pozostałych nie są znane.

 

 

Inskrypcja:

A. SAWICKI 1938 / WYKONAŁ S.G. ŻELEŃSKI / KRAKÓW POLAND //.

Czas powstania:

1938 r.

Dodatkowe wymiary:

średnica: 42 cm

Materiały:

szkło

Twórcy:

Krakowski Zakład Witrażów S.G. Żeleński (pracownia witraży i mozaiki; Kraków), Alojzy Sawicki (witrażysta; Polska)(podgląd)

Informacje dodatkowe:

numer katalogowy: PMA 2015.01.0007
proweniencja: kolekcja z Pawilonu Polskiego, Wystawa Światowa w Nowym Jorku w 1939 r. (New York World’s Fair)

Publikacja:

13.12.2025

Ostatnia aktualizacja:

17.06.2026

Karta założona przez:

Daniela Wojas

Aktualizacja tekstu:

  • Bartłomiej Gutowski, opis katalogowy
rozwiń
Witraż przedstawiający Ukrzyżowanie autorstwa Alojzego Sawickiego, ukazujący Jezusa na krzyżu z dwoma aniołami po bokach, z napisem 'INRI' na górze, stworzony w 1938 roku. Fotografia przedstawiająca Witraż „Ukrzyżowanie” Alojzego Sawickiego Galeria obiektu +1
Alojzy Sawicki, „Ukrzyżowanie”, 1938, Muzeum Polskie w Ameryce
Witraż przedstawiający Ukrzyżowanie autorstwa Alojzego Sawickiego, stworzony w 1938 roku. Jezus na krzyżu z dwoma aniołami po bokach, otoczony żywymi kolorami i napisem 'INRI'. Fotografia przedstawiająca Witraż „Ukrzyżowanie” Alojzego Sawickiego Galeria obiektu +1
Alojzy Sawicki, „Ukrzyżowanie”, 1938, Muzeum Polskie w Ameryce

Projekty powiązane

1
  • Witraż przedstawiający Ukrzyżowanie autorstwa Alojzego Sawickiego, ukazujący Jezusa na krzyżu z dwoma aniołami po bokach, z napisem 'INRI' na górze, stworzony w 1938 roku.
    Polish Museum of America - katalog kolekcji Zobacz