Pomnik Katyński, 1990, Manchester, Cmentarz Południowy, fot. Jake, 2013
Licencja: CC BY 2.0, Źródło: Wikimedia Commons, Modyfikowane: tak, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt
Pomnik Katyński, 1990, Manchester, Cmentarz Południowy, fot. Jake, 2013
Licencja: CC BY 2.0, Źródło: Wikimedia Commons, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt
Kościół Miłosierdzia Bożego, Manchester (Anglia), fot. David Dixon, 2010
Licencja: CC BY 2.0, Źródło: Wikpedia, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt
 Prześlij dodatkowe informacje
Identyfikator: POL-002812-P/194249

Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt

Identyfikator: POL-002812-P/194249

Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt

Tadeusz Lesisz należał do pokolenia Polaków, którzy po wojennej tułaczce pielęgnowali pamięć o ojczyźnie na emigracji. Urodzony 10 lutego 1918 r. w Kozienicach, walczył w II wojnie światowej jako oficer Marynarki Wojennej na Atlantyku i brał udział w lądowaniu w Normandii. Po wojnie osiadł w Wielkiej Brytanii, gdzie poświęcił się architekturze i działalności społecznej.

Najważniejszym dowodem jego twórczości jest Kościół Miłosierdzia Bożego w Manchesterze, dawniej należący do walijskich baptystów. Po zakupie budynku przez polską społeczność w 1958 r. Lesisz kierował jego przebudową, projektując całe wnętrze i opracowując koncepcję witraży. 

Na stronie internetowej parafii czytamy, że „potrafił w murach walijskiej protestanckiej świątyni wyczarować piękno Polski i to różnych jej stron - od morza aż do Lwowa”. Świątynia stała się jednym z najważniejszych punktów życia Polonii w mieście, a jej wystrój wyrazem pamięci o ojczyźnie i o tych, którzy zginęli w czasie wojny.

Witraże autorstwa Lesisza łączą prostotę formy i głęboką symbolikę. Dominują w nich chłodne błękity i złociste refleksy światła, które przywodzą na myśl morze i nadzieję. Motywy religijne przenikają się z patriotycznymi, tworząc przestrzeń skupienia i zadumy. Wnętrze świątyni kryje także urny z ziemią z pól bitewnych Europy i wiele pamiątek związanych z Polską. To cichy hołd dla polskich żołnierzy rozsianych po całym świecie.

Działalność polonijna i Pomnik Katyński

Tadeusz Lesisz nie ograniczał się jednak jedynie do sztuki. Przez wiele lat był jednym z liderów polskiej społeczności w Manchesterze, wówczas drugiej co do wielkości w Wielkiej Brytanii. Organizował uroczystości narodowe i dbał o przekazywanie tradycji młodszym pokoleniom emigrantów. 

W 1990 r. zaprojektował Pomnik Katyński na Południowym Cmentarzu w Manchesterze. Zamysłem było stworzenie miejsca pamięci, które po raz pierwszy publicznie przypominało o radzieckiej odpowiedzialności za tę potworną zbrodnię.

Uznanie i odznaczenia

Za swoją działalność wojskową, społeczną i artystyczną został uhonorowany wieloma odznaczeniami, m.in. Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Walecznych, Medalem Morskim (trzykrotnie) oraz Krzyżem Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. 

Otrzymał też liczne brytyjskie medale kampanijne, takie jak: 1939-1945 Star, Africa Star, Atlantic Star, Italy Star czy War Medal 1939-1945, a także watykańskie odznaczenia Pro Ecclesia et Pontifice i Order Świętego Grzegorza Wielkiego.

Zmarł 23 września 2009 r. w Manchesterze.

Osoby powiązane:

Twórcy:

Tadeusz Lesisz (architekt; Wielka Brytania)(podgląd)

Publikacja:

23.10.2025

Ostatnia aktualizacja:

20.02.2026

Opracowanie:

Tomasz Sowa
rozwiń
Pomnik Katyński, 1990, Manchester, Cmentarz Południowy Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt Galeria obiektu +2
Pomnik Katyński, 1990, Manchester, Cmentarz Południowy, fot. Jake, 2013
Pomnik Katyński, 1990, Manchester, Cmentarz Południowy Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt Galeria obiektu +2
Pomnik Katyński, 1990, Manchester, Cmentarz Południowy, fot. Jake, 2013
Kościół Miłosierdzia Bożego, Manchester (Anglia) Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt Galeria obiektu +2
Kościół Miłosierdzia Bożego, Manchester (Anglia), fot. David Dixon, 2010

Projekty powiązane

1
  • Pomnik Katyński na Cmentarzu Południowym w Manchesterze
    Katalog poloników Zobacz