Pomnik Katyński na Cmentarzu Południowym w Manchesterze, fot. Jake, 2013
Licencja: CC BY 2.0, Źródło: Wikpedia, Modyfikowane: tak, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt
Kościół Miłosierdzia Bożego w Manchesterze, kamienny budynek z wysoką wieżą i łukowatymi oknami, otoczony drzewami i mokrą ulicą., fot. David Dixon, 2010
Licencja: CC BY 2.0, Źródło: Wikpedia, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt
Pomnik Katyński na Cmentarzu Południowym w Manchesterze, fot. Jake, 2013
Licencja: CC BY 2.0, Źródło: Wikpedia, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt
 Prześlij dodatkowe informacje
Identyfikator: POL-002812-P/194249

Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt

Identyfikator: POL-002812-P/194249

Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt

Tadeusz Lesisz należał do pokolenia Polaków, które po wojennej tułaczce pielęgnowali pamięć o ojczyźnie na emigracji. Urodzony 10 lutego 1918 w Kozienicach walczył w czasie II wojny światowej. Był oficerem Marynarki Wojennej, bijąc się na Atlantyku. Brał także udział w lądowaniu w Normandii. Po zakończeniu wojny osiadł w Wielkiej Brytanii, gdzie poświęcił się architekturze i działalności społecznej.

Najważniejszym dowodem jego twórczości jest kościół Miłosierdzia Bożego w Manchesterze, dawniej należący do walijskich baptystów. Po zakupie budynku przez polską społeczność w 1958 roku Lesisz kierował jego przebudową, projektując całe wnętrze i opracowując koncepcję witraży. Na stronie internetowej parafii czytamy, że "potrafił w murach walijskiej protestanckiej świątyni wyczarować piękno Polski i to różnych jej stron – od morza aż do Lwowa". Świątynia stała się jednym z najważniejszych punktów życia Polonii w mieście, a jej wystrój wyrazem pamięci o ojczyźnie i o tych, którzy zginęli w czasie wojny.

Witraże autorstwa Lesisza łączą prostotę formy i głęboką symbolikę. Dominują w nich chłodne błękity i złociste refleksy światła, które przywodzą na myśl morze i nadzieję. Motywy religijne przenikają się z patriotycznymi, tworząc przestrzeń skupienia i zadumy. Wnętrze świątyni kryje także urny z ziemią z pól bitewnych Europy i wiele pamiątek związanych z Polską. To cichy hołd dla polskich żołnierzy rozsianych po całym świecie.

Tadeusz Lesisz nie ograniczał się jednak jedynie do sztuki. Przez wiele lat był jednym z liderów polskiej społeczności w Manchesterze, wówczas drugiej co do wielkości w Wielkiej Brytanii. Organizował uroczystości narodowe i dbał o przekazywanie tradycji młodszym pokoleniom emigrantów. W 1990 roku zaprojektował Pomnik Katyński na Południowym Cmentarzu w Manchesterze. Zamysłem było stworzenie miejsca pamięci, które po raz pierwszy publicznie przypominało o radzieckiej odpowiedzialności za tę potworną zbrodnię.

Za swoją działalność wojskową, społeczną i artystyczną został uhonorowany wieloma odznaczeniami, m.in. Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Walecznych, Medalem Morskim (trzykrotnie) oraz Krzyżem Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Otrzymał też liczne brytyjskie medale kampanijne, takie jak: 1939–1945 Star, Africa Star, Atlantic Star, Italy Star czy War Medal 1939–1945, a także watykańskie odznaczenia Pro Ecclesia et Pontifice i Order Świętego Grzegorza Wielkiego.

Zmarł 23 września 2009 roku w Manchesterze.

Czas powstania:

1958

Twórcy:

Tadeusz Leisz (architekt; Wielka Brytania)(podgląd)

Publikacja:

23.10.2025

Ostatnia aktualizacja:

16.02.2026

Opracowanie:

Tomasz Sowa
rozwiń
Pomnik Katyński na Cmentarzu Południowym w Manchesterze Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt Galeria obiektu +2
Pomnik Katyński na Cmentarzu Południowym w Manchesterze, fot. Jake, 2013
Kościół Miłosierdzia Bożego w Manchesterze, kamienny budynek z wysoką wieżą i łukowatymi oknami, otoczony drzewami i mokrą ulicą. Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt Galeria obiektu +2
Kościół Miłosierdzia Bożego w Manchesterze, kamienny budynek z wysoką wieżą i łukowatymi oknami, otoczony drzewami i mokrą ulicą., fot. David Dixon, 2010
Pomnik Katyński na Cmentarzu Południowym w Manchesterze Fotografia przedstawiająca Tadeusz Lesisz: żołnierz i architekt Galeria obiektu +2
Pomnik Katyński na Cmentarzu Południowym w Manchesterze, fot. Jake, 2013

Projekty powiązane

1
  • Pomnik Katyński na Cmentarzu Południowym w Manchesterze
    Katalog poloników Zobacz