Tablica upamiętniająca Józefa Bema w Braszowie, fot. Bartłomiej Gutowski, 2025
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii
Tablica upamiętniająca Józefa Bema w Braszowie, fot. Bartłomiej Gutowski, 2025
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii
Tablica upamiętniająca pobyt Józefa Bema we wsi Slimnic, fot. Seweryn Pauch, 2023
Licencja: CC BY 3.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii
Dom Teleki i tablica upamiętniająca Józefa Bema w Târgu Mureș, fot. Antonina Gołaszewska-Siwiak, 2024
Licencja: CC BY 3.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii

Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii

Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii

Józef Bem i polskie ślady w Rumunii

Braszów | Rumunia | okręg Brasov | gmina Braszów
rum. Brașov, węg. Brassó, niem. Kronstadt, saski dialekt siedmiogrodzki Krunen
Kluż-Napoka | Rumunia | okręg Kluż | gmina Kluż-Napoka
Slimnic | Rumunia | Okręg Sybin | gmina Slimnic
Târgu Mureș | Rumunia | okręg Marusza
przed reformą ortografii Tîrgu Mureș, węg. Marosvásárhely, niem. Neumarkt am Mieresch

Józef Bem i polskie ślady w Rumunii

Braszów | Rumunia | okręg Brasov | gmina Braszów
rum. Brașov, węg. Brassó, niem. Kronstadt, saski dialekt siedmiogrodzki Krunen
Kluż-Napoka | Rumunia | okręg Kluż | gmina Kluż-Napoka
Slimnic | Rumunia | Okręg Sybin | gmina Slimnic
Târgu Mureș | Rumunia | okręg Marusza
przed reformą ortografii Tîrgu Mureș, węg. Marosvásárhely, niem. Neumarkt am Mieresch

Józef Bem należy do tych postaci, których biografia nie mieści się w jednej narodowej opowieści. W Polsce pamiętany jest jako generał powstania listopadowego i symbol walki o wolność. Na Węgrzech jako Bem apó, „ojczulek Bem”, jeden z bohaterów rewolucji 1848–1849. W Rumunii jego ślady prowadzą przede wszystkim przez dawny Siedmiogród: Braszów, Slimnic i Târgu Mureș.

W czasie powstania węgierskiego Józef Bem objął dowództwo nad wojskami węgierskimi w Siedmiogrodzie i Banacie. Jego kampania z lat 1848–1849 przyniosła mu sławę jednego z najskuteczniejszych dowódców tej fazy rewolucji. Jednym z takich miejsc jest Braszów. Na fasadzie budynku położonego na Starym Mieście znajduje się tablica upamiętniająca pobyt Józefa Bema w tym domu między 21 a 24 marca 1849 roku. Szczególnie interesująca jest wielojęzyczność inskrypcji. Tekst umieszczono w sześciu językach, w tym po polsku. 

Trzecim ważnym miejscem jest Târgu Mureş. W centrum miasta znajduje się Dom Teleki, który w czasie wydarzeń 1848–1849 pełnił funkcję związaną z dowództwem. Na jego ścianie umieszczono tablicę upamiętniającą pobyt generała. To miejsce ma dodatkowy wymiar, ponieważ w okresie węgierskim na głównym placu miasta stał pomnik Józefa Bema. Po zmianach politycznych po I wojnie światowej i włączeniu Siedmiogrodu do Rumunii monument został rozebrany. 

Pozostałe dwa znajdują się w Kluż-Napoka oraz we wsi Slimnic, gdzie tablica została umieszczona na fasadzie budynku położonego u stóp miejscowego zamku. 

Osoby powiązane:

Słowa kluczowe:

Publikacja:

10.12.2025

Ostatnia aktualizacja:

27.04.2026

Opracowanie:

Bartłomiej Gutowski
rozwiń
Photo of a wall plaque in Brasov with inscriptions in six languages stating that General Bem lived in this house on 21 to 24 March 1849 Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii Galeria obiektu +5
Tablica upamiętniająca Józefa Bema w Braszowie, fot. Bartłomiej Gutowski, 2025
Photo of a commemorative plaque on a building facade in Brasov with the German inscription In diesem Hause wohnte General Bem im März 1849 vom 21 24 März Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii Galeria obiektu +5
Tablica upamiętniająca Józefa Bema w Braszowie, fot. Bartłomiej Gutowski, 2025
Tablica pamiątkowa Józefa Bema na fasadzie budynku w Braszowie, Rumunia. Tablica zawiera inskrypcję w kilku językach oraz relief profilu Bema. Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii Galeria obiektu +5
Tablica upamiętniająca pobyt Józefa Bema we wsi Slimnic, fot. Seweryn Pauch, 2023
Fasada budynku w Braszowie z tablicą upamiętniającą Józefa Bema. Żółty budynek ma balkon z ozdobną kutą balustradą i kilka okien. Na pierwszym planie kwitną kwiaty. Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii Galeria obiektu +5
Dom Teleki i tablica upamiętniająca Józefa Bema w Târgu Mureș, fot. Antonina Gołaszewska-Siwiak, 2024
Marmurowa tablica pamiątkowa z węgierską inskrypcją z nazwiskiem Bem Jozsef i datą 1849 Julius 30, z nazwiskiem Petofi Sandor oraz datą 1990 III 15, mocowana czterema śrubami. Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii Galeria obiektu +5
Fotografia kamiennej tablicy pamiatkowej na elewacji budynku w Braszowie z wegierska inskrypcja z nazwiskiem Bem Jozsef i data 1848 December 25 Fotografia przedstawiająca Józef Bem i polskie ślady w Rumunii Galeria obiektu +5

Projekty powiązane

1
  • Tablica pamiątkowa na fasadzie budynku w Braszowie, Rumunia, upamiętniająca pobyt generała Józefa Bema od 21 do 24 marca 1849 roku. Inskrypcja w sześciu językach, w tym po polsku.
    Katalog poloników Zobacz