Józef Warnia-Zarzecki, „Wiejska kawiarnia na wzgórzach Dolmabahçe”, pocz. XX w., olej na płótnie, Muzeum Pera w Stambule, fot. Radosław Budzyński, 2024
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Modyfikowane: tak, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Malarstwo Józefa Warnia-Zarzeckiego
Józef Warnia-Zarzecki, „Wiejska kawiarnia na wzgórzach Dolmabahçe”, pocz. XX w., olej na płótnie, Muzeum Pera w Stambule, fot. Radosław Budzyński, 2024
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Malarstwo Józefa Warnia-Zarzeckiego
Józef Warnia-Zarzecki, podpis na obrazie pt. „Wiejska kawiarnia na wzgórzach Dolmabahçe”, pocz. XX w., olej na płótnie, Muzeum Pera w Stambule, fot. Radosław Budzyński, 2024
Licencja: CC BY-SA 4.0, Źródło: Instytut Polonika, Warunki licencji
Fotografia przedstawiająca Malarstwo Józefa Warnia-Zarzeckiego

Malarstwo Józefa Warnia-Zarzeckiego

Malarstwo Józefa Warnia-Zarzeckiego

10 stycznia 1850 r. w niewielkiej miejscowości Limouziniere na południe od Nantes w rodzinie polskiego emigranta Florentyna Ignacego Zarzeckiego urodził się syn Józef Paweł Wiktor. Dzieciństwo i wczesną młodość spędził on we Francji, następnie udał się na studia artystyczne do Warszawy, gdzie uczył się pod kierunkiem Wojciecha Gersona.

Naukę kontynuował w słynnej Akademii Monachijskiej. Od 1873 do 1883 r. przebywał w Bawarii, poznając bliżej sztukę niemiecką. Okres ten charakteryzował się przyswajaniem miejscowych technik artystycznych oraz pracami o tematyce sakralnej. W 1883 r. rozpoczął podróżowanie na południe Europy. Dotarł do Austrii i Rumunii.

Stambuł i działalność pedagogiczna

W tym samym roku przeniósł się do Stambułu, gdzie podjął pracę w nowoutworzonej (1882) Akademii Sztuk Pięknych. Wraz z grupą cudzoziemskich artystów, takich jak chociażby: Leonardo de Mango (1843-1930), Salvatore Valeri (1856-1946) czy Aleksander Vallauri (1850-1921), Zarzecki jest zaliczany do najważniejszych nauczycieli malarstwa w ówczesnej stolicy Imperium Ottomańskiego.

Prawdopodobnie wtedy dodał do swojego nazwiska nazwę herbu rodowego swojego ojca. W Turcji kariery zrobiło jeszcze trzech członków jego rodziny. Wybranką jego życia została Niemka z Monachium - Anna Kitzinger, z którą miał córkę Teresę (wyszła za mąż za Konstatinosa Dimitriadisa), która po pierwszej wojnie światowej przeprowadziła się do Grecji. Para miała także syna Tadeusza, który studiował w Szwajcarii inżynierię chemiczną i później zamieszkał we Francji.

Część źródeł podaje, że w Stambule przebywał do 1915 r. Pomiędzy 1901 a 1903 r. brał udział w pierwszym, drugim i trzecim Salonie Stambulskim prezentując obrazy o tematyce orientalistycznej. Sprawdzone informacje na temat tego artysty kończą się na okresie stambulskim. Nie jest wiadomo kiedy dokładnie opuścił Imperium Ottomańskie. Obecnie brak jest dokładnych informacji kiedy i gdzie zmarł. 

W niektórych materiałach można znaleźć wiadomości, że zmarł 1925 r., inne wskazują na rok 1926. Z pewnością badaczy czeka jeszcze sporo detektywistycznej pracy w celu ustalenia biografii tego zasłużonego malarza, który przyczynił się do rozwoju tej gałęzi sztuki w Turcji. 

Tworzył on obrazy związane z codziennym życiem w Stambule. Często podejmował się prac portretowych. Przedstawiał głównie postaci zajmujące wyższe szczeble miejscowej drabiny społecznej. Jego dzieła z okresu tureckiego cechuje orientalizm typowy dla artystów zachodnich, którzy w różnych okolicznościach trafiali na Bliski Wschód.

W zbiorach Muzeum Pera

Dorobek artystyczny Warnia-Zarzeckiego obejmuje wiele prac, które obecnie w przeważającej części znajdują się w kolekcjach prywatnych. Jedynie sporadycznie są prezentowane na wystawach lub należą do publicznych zbiorów muzealnych. Dla przykładu portret sułtana Selima III autorstwa Zarzeckiego jest przechowywany w Muzeum Pera w Stambule. 

Na wystawie, przedstawiającej panoramy miasta, w tym muzeum eksponowano jego obraz pod tytułem „Wiejska kawiarnia na wzgórzach Dolmabahçe”. Malowidło wykonane w technice olejnej na płótnie pochodzi z początku XX w. Przedstawia parę młodych ludzi, którzy spędzają czas w jednej z wielu stambulskich kawiarń, z której roztacza się wspaniały widok na miasto. 

Mężczyzna w fezie, siedzący przy stole, bynajmniej nie pije kawy czy herbaty. Na stole znajdują się kufle piwa. Jego długowłosa towarzyszka, ubrana w jasną suknię stoi oparta o drzewo i chociaż stoi przodem do Bosforu to jednak obraca twarz w kierunku mężczyzny. Po cieśninie przepływają liczne statki. Z łatwością można rozpoznać, że portretowana scena rozgrywała się najprawdopodobniej w pobliżu miejsca, gdzie obecnie znajduje się Swisshotel, na co wskazują widoczne minarety meczetu Dolmabahçe oraz fragment wieży zegarowej. 

Obraz znajduje się w kolekcji malarstwa orientalistycznego Fundacji Suny i İnana Kıraçów, numer inwentarzowy 269.

Twórcy:

Józef Warnia-Zarzecki (malarz; Polska, Turcja)

Słowa kluczowe:

Publikacja:

29.11.2024

Ostatnia aktualizacja:

10.05.2026

Opracowanie:

Radosław Budzyński
rozwiń
Obraz przedstawiający mężczyznę w fezie i kobietę w jasnej sukni w kawiarni z widokiem na Bosfor. Mężczyzna siedzi z napojem, kobieta stoi przy drzewie. W tle widoczne są statki i minarety. Fotografia przedstawiająca Malarstwo Józefa Warnia-Zarzeckiego Galeria obiektu +2
Józef Warnia-Zarzecki, „Wiejska kawiarnia na wzgórzach Dolmabahçe”, pocz. XX w., olej na płótnie, Muzeum Pera w Stambule, fot. Radosław Budzyński, 2024
Obraz olejny przedstawiający mężczyznę w fezie siedzącego przy stole z kuflami piwa oraz kobietę w jasnej sukni stojącą przy drzewie, z widokiem na Bosfor, statki i minarety meczetu Dolmabahçe w tle. Fotografia przedstawiająca Malarstwo Józefa Warnia-Zarzeckiego Galeria obiektu +2
Józef Warnia-Zarzecki, „Wiejska kawiarnia na wzgórzach Dolmabahçe”, pocz. XX w., olej na płótnie, Muzeum Pera w Stambule, fot. Radosław Budzyński, 2024
Zbliżenie na podpis Józefa Warnia-Zarzeckiego na teksturowanej powierzchni obrazu. Fotografia przedstawiająca Malarstwo Józefa Warnia-Zarzeckiego Galeria obiektu +2
Józef Warnia-Zarzecki, podpis na obrazie pt. „Wiejska kawiarnia na wzgórzach Dolmabahçe”, pocz. XX w., olej na płótnie, Muzeum Pera w Stambule, fot. Radosław Budzyński, 2024

Projekty powiązane

1
  • Obraz przedstawiający mężczyznę w fezie i kobietę w jasnej sukni w kawiarni z widokiem na Bosfor. Mężczyzna siedzi z napojem, kobieta stoi przy drzewie. W tle widoczne są statki i minarety.
    Katalog poloników Zobacz