Szczególne znaczenie mają obiekty z epoki, powstałe jeszcze w XVII wieku, często z inicjatywy władców, duchownych i intelektualnych elit Europy, które dostrzegały w Sobieskim nie tylko wodza zwycięskiej armii, ale też obrońcę chrześcijaństwa i symbol wspólnej sprawy.

Przykładem może być niedokończony pomnik w Montrésor, zamówiony przez francuskiego biskupa Armanda de Béthune wkrótce po bitwie, czy posąg króla na Prato della Valle w Padwie, ufundowany w 1789 roku z inicjatywy Stanisława Augusta Poniatowskiego. Także fundacje samego Sobieskiego jak pomnik bitwy pod Hodowem wzniesiony zaledwie rok po wydarzeniu świadczą o tym, jak ważna była dla króla i jego otoczenia idea utrwalenia pamięci zwycięstw „dla chwały Boga, na przykład dla potomnych i hańbę wrogów ojczyzny”.

W XIX i XX wieku, wraz z rozwojem nowoczesnych form pamięci historycznej i tożsamości narodowych, powstawały kolejne tablice i pomniki - często fundowane przez lokalne społeczności lub polonię - które odwoływały się nie tylko do samego wydarzenia z 1683 roku, ale też do idei sojuszu narodów w walce przeciwko wspólnemu zagrożeniu. Ich lokalizacja - od Wiednia, przez Stúrovo, Ostrzyhom i Budapeszt, po Lwów i Żółkiew - tworzy symboliczny szlak pamięci, który łączy Europę Środkowo-Wschodnią z Europą Zachodnią.

Austria

Wiedeń - tablica w Kościele Augustianów

Wiedeń, Kościół Augustianów przy Hofburgu
Data powstania: 1983 rok (300-lecie Odsieczy Wiedeńskiej)

Pamiątkowa tablica z medalionem przedstawiającym Jana III Sobieskiego, upamiętniająca udział króla w mszy świętej po zwycięstwie nad Turkami 13 września 1683 roku. Znajduje się na wschodniej ścianie Kościoła Augustianów, wchodzącego w skład zespołu Hofburg - rezydencji władców Austrii. Poświęcona jest Janowi III Sobieskiemu, który brał udział we mszy św. po wypędzeniu wojsk tureckich w 1683 roku. Nad tekstem znajduje się medalion z popiersiem króla. 

Inskrypcja: JAN III. SOBIESKI / KÖNIG VON POLEN / OBERBEFEHLSHABER / DER VEREINIGTEN HEERE / BESUCHTE HIER / AM 13. SEPTEMBER 1683 / NACH DER BEFREIUNG WIENS / VON DEN TÜRKISCHEN BELAGERERN DIE HEILIGE MESSE / KOMITEE 300 JAHRE ENTSATZ VON WIEN / MIT KÖNIG JAN III. SOBIESKI / SEPTEMBER 1683 //. 

Tablica została ufundowana przez Komitet 300-lecia Bitwy pod Wiedniem we wrześniu 1983 roku.

Kościół św. Józefa na Kahlenbergu - Tablica i Pomnik Sobieskiego

Lokalizacja: Wiedeń, Kahlenberg
Data powstania: 1983 rok

Pomnik króla Jana III Sobieskiego. Rzeźba z jasnego kamienia przedstawiająca postać króla w stroju bojowym. Sobieski ma na sobie kolczugę, płaszcz oraz charakterystyczne nakrycie głowy z pióropuszem. Lewą rękę opiera na biodrze, a w prawej trzyma pokrytą złotem szablę. 

Inskrypcja: Jan III Sobieski, König von Polen, 1629-1696 //.

Tablica w języku niemieckim i polskim, ufundowana przez Polaków na 300-lecie Odsieczy Wiedeńskiej.  

Inskrypcja w językach niemieckim i polskim: 

Janowi III Sobieskiemu, królowi Polski, naczelnemu dowódcy wojsk sprzymierzonych, w trzechsetlecie Odsieczy Wiedeńskiej w obronie chrześcijaństwa, wdzięczni rodacy ze Zgromadzeniem księży Zmartwychwstańców. 12 IX 1983 //.

Czechy

Tablica upamiętniająca pobyt Jana III Sobieskiego w Ołomuńcu

Lokalizacja: Ołomuniec, Górny Rynek
Data powstania: 2018 rok

Dwujęzyczna tablica z płaskorzeźbionym portretem króla, autorstwa dr Artura Lubosa, upamiętnia jego pobyt w Ołomuńcu 26 sierpnia 1683 roku w drodze pod Wiedeń. Sobieski nocował w pałacu Dietrichsteinów i podziwiał miejscowe zabytki, w tym kościół jezuitów i pałac biskupi.

Tablica w Czeskim Cieszynie (niezachowana)

Lokalizacja: Czeski Cieszyn
Data odsłonięcia: 1933 rok (250. rocznica Odsieczy Wiedeńskiej)

Odsłonięta w 1933 roku z okazji 250. rocznicy zwycięstwa nad armią turecką w bitwie pod Wiedniem. Choć Sobieski nie przejeżdżał przez Czeski Cieszyn, to część jego wojsk pod dowództwem hetmana Mikołaja Hieronima Sieniawskiego stacjonowała w Cieszynie przez kilka dni. Tablica znajdowała się w parku imienia Adama Sikory i zawierała inskrypcję:

W 250 ROCZNICĘ ODSIECZY WIEDNIA / NA CZEŚĆ BOHATERSKIEGO KRÓLA / JANA III SOBIESKIEGO / I NA PAMIĄTKĘ PRZEMARSZU / ODDZIAŁU JEGO ZWYCIĘSKICH WOJSK / POD WODZĄ HETM. POLN. SIENIAWSKIEGO / PRZEZ CIESZYN W SIERPNIU 1683 / Polacy w Czechosłowacji. / We wrześniu 1933 //.

Upamiętnienie zostało zniszczone podczas II wojny światowej.

Francja

Tajemniczy Pomnik Jana III Sobieskiego w Montrésor

Lokalizacja: Montrésor
Data powstania: około 1684-1685

Pomnik zamówiony przez francuskiego biskupa Armanda de Béthune na cześć Sobieskiego po zwycięstwie pod Wiedniem. Monument nigdy nie został ukończony w planowanej formie, a jego elementy znajdują się w różnych zbiorach muzealnych (m.in. w Luwrze i w zamku Montrésor).

Drewniana statuetka Jana III Sobieskiego w Luwrze

Lokalizacja: Luwr, Paryż
Numer inwentarzowy: TH 180

Drewniana statuetka przedstawiająca króla Jana III Sobieskiego. Obiekt znajduje się w stałej kolekcji Muzeum w Luwrze.

Słowacja 

Stúrovo - Pomnik Bitwy pod Parkányami

Lokalizacja: plac za kościołem katolickim, Stúrovo, Słowacja
Data powstania: 25 października 2008 roku
Autorzy: Lajos Györfi (rzeźbiarz), Wujek Lajos (rzeźbiarz w kamieniu, współpracownik), Imre Varga (odlewnik brązu, współpracownik)

Pomnik upamiętniający zwycięską bitwę pod Parkányami (1683) stanowi monumentalna kompozycja rzeźbiarska przedstawiająca konnego króla Jana III Sobieskiego, prowadzącego swoje wojska do walki z obnażonymi szablami. Rzeźba została umieszczona na trzymetrowym, monolitycznym bloku naturalnego kamienia. Na bocznych ścianach cokołu wyrzeźbiono sceny batalistyczne. Całość uzupełnia inskrypcja: 

„JAN III. SOBIESKI / VENIMUS, VIDIMUS / ET DEUS VICIT //.”.

Pomnik stoi na skraju zadbanego parku rekreacyjnego, będąc ważnym elementem upamiętniającym polskiego króla i jego rolę w odsieczy wiedeńskiej.

Ukraina

Buczacz - Źródło Sobieskiego i tablice pamiątkowe

Lokalizacja: przy tzw. Źródle Sobieskiego, Buczacz
Data powstania: upamiętnienie istnieje co najmniej od 1896 roku; kolejna tablica związana jest z obchodami 250-lecia Odsieczy Wiedeńskiej w 1933 roku

Miejsce związane z lokalną tradycją pobytu Jana III Sobieskiego w Buczaczu. Według przekazu król miał odpoczywać przy znajdującym się tu źródle. W 1896 roku polska społeczność Buczacza poświęciła źródło Sobieskiemu, a w 1933 roku, podczas obchodów 250-lecia Odsieczy Wiedeńskiej, powstało kolejne upamiętnienie. W latach 2015-2016 odnowiono cały zespół i dodano nową polsko-ukraińską tablicę pamiątkową.

Lwów - Pomnik Jana III Sobieskiego (przeniesiony do Gdańska)

Lokalizacja: oryginalnie Lwów (Plac Bernardyński), obecnie Gdańsk
Data powstania: 1898 rok
Autorzy: Tadeusz Barącz (rzeźbiarz), Julian Zachariewicz (architekt)

Odsłonięty w 1898 roku, pierwotnie znajdował się na Placu Bernardyńskim (obecnie Plac Soborny). Autorami byli rzeźbiarz Tadeusz Barącz i architekt Julian Zachariewicz. Pomnik przedstawiał Sobieskiego jako triumfującego wodza. Po II wojnie światowej władze radzieckie zdecydowały o jego usunięciu, a w 1965 roku został przewieziony do Gdańska.

Żółkiew - dawny Pomnik Jana III Sobieskiego

Lokalizacja: rynek w Żółkwi
Data powstania: 1903 rok

W 1903 roku na rynku w Żółkwi odsłonięto pomnik przedstawiający pełnopostaciową rzeźbę monarchy, umieszczoną na postumencie. W centralnej części cokołu znajdowała się tablica z inskrypcją, nad którą widniał płaskorzeźbiony orzeł. Jedną z bocznych ścian zdobił herb Pogoń. Zniszczony w 1919 roku, odbudowany w 1924 roku, a ostatecznie zniszczony przez władze sowieckie w 1946 roku.  

Niemirów - obelisk upamiętniający bitwę z Tatarami (1672) 

Data powstania: około 1883 roku (200-lecie odsieczy), choć obiekt nawiązuje do lokalnej bitwy

Żurawno - kolumna upamiętniająca bitwę z 1676 roku

Data powstania: około 1876 roku (200-lecie)

Kolumna - przykład XIX-wiecznego upamiętnienia zwycięstw Sobieskiego.

Hodów - pomnik bitwy z 1694 roku

Pomnik ufundowany przez Jana III Sobieskiego, w 1695 roku. Napis na pomniku: „Bogu Najwyższemu na chwałę, potomności na pamiątkę, bohaterom polskim na przykład, wrogom ojczyzny na hańbę, wzniósł mnie najjaśniejszy Jan III Sobieski, król Polski, na tym miejscu na którym Polacy pod wodzem Zahorowskim, osaczeni w płotach, odparli 70 000 Tatarów, z wielką klęską nieprzyjaciół, a swoich żadną. Dnia 5 czerwca 1694 roku”.

Lwów - tablice z herbem Janina

Lokalizacja: okolice dawnych murów miejskich, Lwów (Ukraina)

Dwie tablice z herbem Sobieskich, prawdopodobnie upamiętniające królewskie fundacje na rzecz obrony miasta.

Węgry

Pomnik w Ostrzyhomiu

Lokalizacja: Ostrzyhom
Data powstania: 1933 rok

Pomnik króla Jana III Sobieskiego znajduje się w Ostrzyhomiu, na Węgrzech, gdzie Sobieski stoczył dwie walki ze zdziesiątkowaną armią turecką - Bitwy pod Parkanami, które zakończyły się zwycięstwem wojsk polskich. Pomnik składa się z ponad trzymetrowego cokołu z medalionem króla Jana III Sobieskiego, zwieńczonego orłem. Oryginalny kamienny orzeł uległ zniszczeniu i w 1994 roku zastąpiono go brązowym odlewem autorstwa Jánosa Nagy’ego. Pomnik stoi na brzegu Dunaju, u stóp Bazyliki Ostrzyhomskiej.

Płaskorzeźba w Budapeszcie

Lokalizacja: ul. Sobieskiego Jánosa 34, Budapeszt
Data powstania: 1934 rok

Kopia płaskorzeźby Sobieskiego z Ostrzyhomia.

Szécsény - tablica upamiętniająca Jana III Sobieskiego

Lokalizacja: ściana kościoła franciszkanów, Szécsény, Powiat Nógrád, Węgry
Data powstania: 15 października 1933 roku
Autor: Jenő Frim Kormendi

Tablica upamiętniająca króla Jana III Sobieskiego została umieszczona na ścianie kościoła franciszkanów w Szécsény. Wykonana z marmuru i gipsu, stanowi klasyczny przykład rzeźbiarskiego upamiętnienia. Znajduje się na niej relief oraz inskrypcja

Włochy

Padwa - Pomnik Jana III Sobieskiego na Prato della Valle

Lokalizacja: Plac Prato della Valle, Padwa
Data powstania: 1789 rok
Autor: Giovanni Ferrari

Jeden z dwóch pomników polskich królów na placu (obok Stefana Batorego), sfinansowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Obydwa powstały w 1789 roku, a ich twórcą był Giovanni Ferrari. Na inskrypcjach pomników można przeczytać, że obaj królowie studiowali na padewskiej uczelni, co jednak nie jest prawdą.

Plakiety pamiątkowe Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery w Rzymie

Lokalizacja: Rzym

Upamiętniają króla oraz jego żonę, Marię Kazimierę.